WILLEMSTAD - Wie de virale geluidsopname tussen minister van Financiën Javier Silvania en belastingdiensthoofd Alfonso de Jesús Trona heeft gehoord, weet dat het gesprek veel meer blootlegt dan een ruzie tussen twee mannen met te veel ego. Het is een zeldzaam inkijkje in het hart van een systeem dat Curaçao al jaren verziekt: een belastingdienst die op papier de rechtsgelijkheid bewaakt, maar in werkelijkheid werkt met twee loketten. Eén voor de gewone burger – en één voor wie invloed heeft.
Redactioneel commentaar
Dat tweede loket heet in de wandelgangen inmiddels het laatje van Trona. In dat laatje, zo blijkt uit meerdere audits van overheidsaccountant SOAB, belanden belastingdossiers van hooggeplaatste en invloedrijke inwoners van Curaçao. Daar worden ze niet volgens de normale regels behandeld, maar rechtstreeks door Trona zelf. Verzoeken tot uitstel, afboeking of zelfs vooruitbetaling van belastingrestituties – zonder dat er een aanslag is vastgesteld – lopen via hem persoonlijk, vaak per telefoon of via WhatsApp. SOAB stelde vast dat de Ontvanger zelf selecteerde wie wel en wie niet in aanmerking kwam. Er waren geen criteria, geen dossiers, geen onderbouwing. Alleen zijn goedkeuring.
Sinds 2018 is op die manier ruim 5,3 miljoen gulden aan vooruitbetalingen uitgekeerd aan ambtenaren, topfunctionarissen en oud-politici, zonder wettelijke basis. In tientallen gevallen was er niet eens een aangifte gedaan. En wie eenmaal in dat laatje zat, kon rekenen op uitstel, coulance of gewoonweg stilte. De interne controle faalde volledig: Trona gaf de opdrachten zelf en hield de administratie zelf bij.
SOAB heeft dit allemaal zwart op wit gezet – in rapport na rapport – en minister Silvania heeft die rapporten begin dit jaar zelf aan het parlement gestuurd. Toch is niemand vervolgd. Niet Trona, niet zijn begunstigden, niet de verantwoordelijke politici die dit toestonden.
En wie denkt dat een gealarmeerd Nederland zich dan met de zaak gaat bemoeien, komt bedrogen uit. Het College financieel toezicht (Cft) heeft in zijn rapportages de problematiek aangekaart. Die signalen zijn dus ook in Den Haag bekend, maar van zichtbare actie is geen sprake. Geen onderzoek, geen politieke druk, geen dwingende maatregelen. De reactie blijft steken in bestuurlijke beleefdheid en papieren bezorgdheid.
De landsrecherche is bovendien nooit in actie gekomen. En dat is niet moeilijk te begrijpen: de namen die in dat laatje liggen, behoren tot de machtigste mensen van het eiland. Zij hebben Trona beschermd, en zolang hij zijn la gesloten houdt, blijft hij onaantastbaar.
Op de opnames die nu circuleren, hoort men hoe Silvania Trona beschuldigt van corruptie. Trona bijt fel van zich af en zegt dat híj de bewijzen heeft – in zijn la – over wie er werkelijk corrupt is. Daarmee onthult hij in één zin zijn eigen machtspositie: zijn laatje is zijn levensverzekering.
En Silvania? Die roept al jaren dat hij de rotte plekken in het belastingapparaat wil uitroeien. Maar wie de SOAB-rapporten leest, ziet dat hij dat niet deed. Als hij werkelijk schoon schip had willen maken, had hij de bevindingen van SOAB direct aan het Openbaar Ministerie moeten sturen. Dat deed hij niet. Hij publiceerde de rapporten voor de vorm, maar hield de gevolgen tegen. Want ook Silvania weet: wie het laatje opent, haalt meer naar boven dan hem lief is.
Op Curaçao wordt al jaren gesproken over corruptie, vriendjespolitiek en dubbele standaarden. Dankzij de opnames tussen Silvania en Trona weten we nu hoe dat klinkt. En dankzij de SOAB-rapporten weten we hoe het werkt. De vraag is alleen wie nog durft te kijken in dat laatje – en wat er gebeurt met wie dat wél probeert.
