Salú pa Tur is structurele schakel in Curaçaose zorg voor onverzekerden
WILLEMSTAD – Salú pa Tur is in korte tijd uitgegroeid van een voornamelijk door buitenlandse donoren gefinancierde kliniek tot een structureel onderdeel van de Curaçaose gezondheidszorg voor mensen zonder verzekering. De overheid trekt vanaf dit jaar jaarlijks 478.000 gulden uit voor de organisatie, die vorig jaar meer dan 15.000 consulten uitvoerde. Volgens de regering voorkomt de eerstelijnszorg van Salú pa Tur dat meer onverzekerde patiënten bij het veel duurdere Curaçao Medical Center terechtkomen.
De nieuwe positie van Salú pa Tur wordt zichtbaar in de begroting van het Land. Nadat Amerikaanse financiële steun begin 2025 wegviel, maakte Curaçao eerst 411.000 gulden vrij om de zorgverlening voort te kunnen zetten. Vanaf 2026 is voor Salú pa Tur jaarlijks 478.000 gulden meerjarig begroot. De regering motiveert die subsidie expliciet met de rol die de kliniek speelt bij de behandeling van ongedocumenteerden en onverzekerden.
Daarmee is de kliniek niet langer alleen afhankelijk van buitenlandse hulporganisaties en particuliere donaties. Directeur is Marhainska Sakoetoe, zij heeft de dagelijkse leiding. Voorzitter van Bestuur Jules Pieters zegt dat Salú pa Tur inmiddels goed is ingebed in het Curaçaose zorgsysteem en dat de samenwerking met de overheid goed is. Toen de Amerikaanse financiering vorig jaar abrupt wegviel, begreep de overheid volgens hem dat het wegvallen van de kliniek direct gevolgen zou hebben voor duizenden patiënten.
Salú pa Tur heeft inmiddels ruim 10.000 patiënten ingeschreven. Alleen al in 2025 werden meer dan 15.000 consulten uitgevoerd voor ruim 3.000 patiënten. Het gaat daarbij niet alleen om huisartsenzorg. De organisatie biedt onder meer diabeteszorg, wijkzorg, verloskundige begeleiding en psychologische ondersteuning en probeert met preventieve zorg te voorkomen dat aandoeningen ernstiger worden.
De medische behandeling in de kliniek zelf is gratis. Patiënten moeten medicijnen en onderzoeken in het ziekenhuis in beginsel zelf betalen wanneer zij dat kunnen. Wanneer dat niet mogelijk is, probeert Salú pa Tur bij te springen.
De plaats van Salú pa Tur in het zorgstelsel wordt duidelijker als de financiering naast die van het CMC wordt gelegd. Curaçao reserveert jaarlijks 10 miljoen gulden voor ziekenhuiszorg aan onverzekerden. Sinds 2025 krijgt het CMC daarvoor ieder kwartaal 2,5 miljoen gulden, waarna de werkelijke kosten worden afgerekend. Dat bedrag is ook voor de jaren 2026 tot en met 2029 in de begroting opgenomen.
De bedragen zijn niet rechtstreeks vergelijkbaar. De 10 miljoen gulden bij het CMC betreft ziekenhuiszorg voor onverzekerden, terwijl Salú pa Tur vooral eerstelijnszorg en preventie levert aan onverzekerde migranten. Maar de regering legt zelf wel een verband tussen beide: door Salú pa Tur te subsidiëren moet de toestroom naar het duurdere ziekenhuis worden verminderd.
Pieters herkent dat effect. Als Salú pa Tur bijvoorbeeld hechtingen kan verwijderen, hoeft een patiënt daarvoor niet naar het ziekenhuis. Dat bespaart volgens hem zowel werk voor het CMC als geld voor de patiënt. Hij waarschuwt tegelijkertijd tegen een te simpele rekensom. Wat de 15.000 consulten bij Salú pa Tur de overheid uiteindelijk aan ziekenhuisuitgaven besparen, is niet bekend.
Ook de regering kan die totale rekening nog niet maken. In de begrotingsstukken staat dat nog niet inzichtelijk is wat een volledig beleid voor de gezondheidszorg aan ongedocumenteerden gaat kosten. Daarbij moeten behalve ziekenhuiszorg ook eerstelijnszorg, preventie en eventuele verzekeringsoplossingen worden betrokken.
Juist daardoor krijgt Salú pa Tur een bijzondere positie. De organisatie staat buiten de reguliere verzekerde zorg, maar voert inmiddels wel zorg uit die de overheid noodzakelijk vindt en structureel financiert.
