Omstreden Waterfort Plaza-plan maakt kans op internationale architectuurprijs
WILLEMSTAD – Het masterplan voor Waterfort Plaza in Punda staat op de shortlist van het World Architecture Festival 2026, in de categorie Future Projects – Masterplanning. De nominatie staat in scherp contrast met kritiek van de Monumentenraad en ICOMOS op de omvang en hoogte van de geplande nieuwbouw.
Waterfort Plaza is een van de 416 projecten die dit jaar door het internationale architectuurfestival zijn geselecteerd. De genomineerden presenteren hun ontwerp van 18 tot en met 20 november in Fort Lauderdale aan een internationale vakjury. Daarna worden de winnaars per categorie aangewezen. Er is dus nog geen prijs toegekend.
Het masterplan is ontwikkeld door Studio Akkerhuis en Lyongo Architecture in opdracht van het Algemeen Pensioenfonds Curaçao (APC). Op de plek van het voormalige Plaza Hotel moet een multifunctioneel stadsdeel verrijzen met woningen, kantoren, horeca, voorzieningen en openbare pleinen.
Historische bogen beter zichtbaar en toegankelijk
De selectie vindt plaats in de categorie voor omvangrijke plannen die op middellange of lange termijn worden uitgevoerd en zowel architectonische als economische, ecologische en maatschappelijke gevolgen hebben.
De architecten moeten het plan in november persoonlijk verdedigen voor de jury. Het World Architecture Festival noemt zichzelf het grootste live beoordeelde architectuurprogramma ter wereld.
Kritiek erfgoedorganisaties
De internationale nominatie betekent niet dat UNESCO of andere erfgoedorganisaties het masterplan hebben goedgekeurd. De locatie ligt midden in het beschermde stadsgezicht van Willemstad, dat sinds 1997 op de Werelderfgoedlijst staat.
De Curaçaose Monumentenraad kwam eerder tot de conclusie dat het plan aanzienlijk afwijkt van het stadsbeeld dat in het Eilandelijk Ontwikkelingsplan wordt beschermd. De geplande gebouwen zouden te hoog en te omvangrijk zijn voor de historische omgeving.
De Curaçaose Monumentenraad kwam eerder tot de conclusie dat het plan aanzienlijk afwijkt van het stadsbeeld dat in het Eilandelijk Ontwikkelingsplan wordt beschermd. De geplande gebouwen zouden te hoog en te omvangrijk zijn voor de historische omgeving.
Volgens de raad was bovendien onvoldoende inzichtelijk gemaakt wat de gevolgen zijn voor verkeer, infrastructuur, nutsvoorzieningen en de plaatselijke bodem. Ook ontbrak een cijfermatige onderbouwing.
Hoewel de raad positief was over mogelijke economische voordelen, omschreef zij Waterfort Plaza als een fors project op een gevoelige locatie. Het advies is niet bindend.
De Monumentenraad, Pro Monumento, NV Stadsherstel en Docomomo hebben UNESCO dit jaar opnieuw gevraagd naar Waterfort Plaza en vijf andere grote bouwprojecten in historisch Willemstad te kijken. Volgens de organisaties worden binnen de werelderfgoedzone projecten toegestaan die niet passen binnen artikel 4 van het Eilandelijk Ontwikkelingsplan.
APC: plan blaast Punda nieuw leven in
Het Algemeen Pensioenfonds Curaçao zegt dat het plan voorbereid is met verschillende studies, overleg met belanghebbenden en een Heritage Impact Assessment. “Het plan maakt het Waterfort opnieuw toegankelijk, blaast Punda nieuw leven in en combineert erfgoed met stedelijke ontwikkeling.”
Met de nominatie krijgt Waterfort Plaza twee sterk uiteenlopende internationale beoordelingen: erkenning als veelbelovend toekomstplan door een architectuurfestival, maar ernstige waarschuwingen over de gevolgen voor het werelderfgoed door monumentendeskundigen. De uiteindelijke beoordeling van de architectuurwedstrijd volgt in november.
