Muziek, eten en drinken op 1 juli? ‘Dat is geen bevrijding, dat is afleiding’

Erwin Raphaëla keert zich tegen een viering van 1 juli die vooral draait om muziek, eten en drinken. Volgens de opiniemaker verliest de Dag van de Emancipatie dan zijn betekenis en moet die juist in het teken staan van bewustwording, gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid.

Door | Erwin Raphaëla

Vandaag kan iedereen opstaan, zijn mond wijd open doen en zonder grond of inhoud iets roepen, alleen maar om indruk te maken. Daarom moeten we onze ogen en oren openhouden. Zeker wanneer het over emancipatie gaat.

De kernvraag is: wat willen we op Curaçao precies bereiken met 1 juli?

Als het alleen gaat om het herdenken van de afschaffing van de slavernij, laten we dat dan zonder omwegen zeggen. Maar we mogen niet blijven steken in holle woorden. Er moet één beginsel centraal staan: niemand is minder waard vanwege zijn huidskleur en geen enkel ras staat boven een ander. Zonder dat uitgangspunt bestaat er geen echte emancipatie.

Wanneer we zo’n belangrijk moment niet goed definiëren, is de kans groot dat de betekenis ervan verloren gaat.

Zwarte Piet

Enkele jaren geleden zat ik in een volle zaal in Nederland, waar iemand uitlegde waarom hij tegen het Sinterklaasfeest was. Hij draaide er niet omheen. Volgens hem draaide het feest om huidskleur en zette het het ene ras onder het andere.

De figuur van Zwarte Piet was volgens hem verworden tot een karikatuur: de domme zwarte man die niets weet en voor wie kinderen bang moeten zijn. Daartegenover staat Sinterklaas als de goede man, degene die cadeaus geeft.

Ook al wordt het gepresenteerd als kinderfeest, in de praktijk komt de zwarte man negatief in beeld: met een zak op zijn rug, als slaaf en volledig ondergeschikt aan zijn meester Sinterklaas.

Zelfs president Barack Obama van de Verenigde Staten trok de Nederlandse regering hierover aan de mouw. Hij zei ronduit dat het Sinterklaasfeest racistische elementen bevat. Sindsdien is de steun voor Sinterklaas in Nederland afgenomen. De Kerstman is er inmiddels populairder en breder geaccepteerd.

En hoe staat het op Curaçao?

Hier zijn nog altijd prominente burgers die Sinterklaas met volle overtuiging verdedigen. Zij zeggen: het is een kinderfeest, er is niets mis mee.

Juist daarin schuilt het gevaar van vieren zonder na te denken.

Wie 1 juli als Dag van de Emancipatie wil bevorderen, moet stilstaan en verdiepen. We moeten ideeën verzamelen die deze dag een stevig, waardig en inhoudelijk fundament geven. De viering moet worden gedragen door betekenis, niet door lege emotie.

Maar er is nog een ander, ernstig dilemma

Er zijn mensen van Afrikaanse afkomst die het ver hebben geschopt en denken dat geld alles is. Zij zetten economie, en dus geld, boven alles. Zij luisteren niet en accepteren geen andere ideeën. Voor hen eindigt elk gesprek bij geld, alsof dat het enige doel in het leven is.

Die gedachte is verwoestend. Wanneer bestuurders van Afro-afkomst in die mentaliteit vervallen, ligt afglijden naar corruptie, staatsroof en het verkopen van het land voor persoonlijk gewin op de loer. Dat vernietigt iedere hoop op een gezonde toekomst voor Curaçao.

Niet alleen ons verleden

Emancipatie mag daarom niet alleen over ons verleden gaan. Niet alleen over het feit dat onze voorouders tot slaaf waren gemaakt en mishandeling, vernedering en onrecht hebben geleden.

Emancipatie moet ook gaan over onze verantwoordelijkheid in het heden en voor de toekomst. Over de bijdrage die iedere burger moet leveren aan een beter land. Over het opvoeden van verstandige, eerlijke en vrije burgers.

Wie Dag van de Emancipatie op Curaçao met waardigheid wil vieren, heeft een programma met gewicht nodig.

Niet opnieuw een feest dat eindigt met muziek, eten en drinken, zoals we gewend zijn. Dat is geen bevrijding. Dat is afleiding.

Dag van de Emancipatie moet een dag van bewustwording zijn. Een dag om te leren, te verenigen en te vergeven. Een dag om onze krachten te bundelen voor het algemeen belang.

Een dag om te herinneren waar we vandaan komen, te begrijpen waar we staan en te besluiten hoe we samen aan een beter Curaçao bouwen.

Vrijheid eindigde niet op 1 juli 1863. Vrijheid is een strijd van iedere dag.

Laat 1 juli de dag zijn waarop we samen kiezen voor waardigheid en rechtvaardigheid.