Acht jaar later meeste aanbevelingen voor gevangenis Point Blanche niet uitgevoerd
PHILIPSBURG – Acht jaar na een eerder onderzoek zijn de meeste aanbevelingen voor verbetering van de gevangenis Point Blanche op Sint Maarten nog altijd niet uitgevoerd. Van de zeven aanbevelingen van de Raad voor de rechtshandhaving is er slechts één volledig opgevolgd. Vijf aanbevelingen zijn helemaal niet uitgevoerd en één slechts gedeeltelijk.
Dat blijkt uit een vervolgonderzoek van de Raad, waarvoor tussen juni en oktober 2025 veldwerk is verricht. Het onderzoek richtte zich op de omgang met gedetineerden, hun terugkeer in de samenleving en het gebruik van isoleercellen.
Ook keek de Raad naar twee aanbevelingen van het Europese comité tegen foltering, het CPT. De renovatie van de isoleercellen is inmiddels uitgevoerd. Maar een verplicht register waarin het gebruik van geweld tegen gedetineerden wordt vastgelegd, ontbreekt nog steeds.
Re-integratie blijft achter
De Raad noemt vooral de gebrekkige re-integratie van gedetineerden zorgwekkend. Door tekorten aan personeel en financiële middelen zijn rehabilitatieplannen, re-integratieactiviteiten en nazorg beperkt.
Er worden wel onderwijsactiviteiten en workshops aangeboden, maar volgens de toezichthouder ontbreekt een structurele en samenhangende aanpak. Hierdoor neemt het risico toe dat voormalige gedetineerden opnieuw de fout ingaan. Ook wordt hun verantwoorde terugkeer in de samenleving bemoeilijkt.
Een positieve ontwikkeling is het inmiddels gestarte programma Tur Cos Ta Posibel. Vrijwilligers verzorgen binnen dit programma niet-formeel onderwijs voor gedetineerden. De pilot is volgens de Raad goed ontvangen, maar moet wel een structureel vervolg krijgen.
Isoleercellen anders gebruikt
De nieuw aangewezen isoleercellen voldoen volgens de Raad aan de normen van het CPT. Maar in de praktijk worden deze cellen regelmatig voor andere doeleinden gebruikt, onder meer vanwege ruimtegebrek en veiligheidsproblemen binnen de gevangenis.
Ook de isoleerkamer van de Mental Health Foundation is onderzocht. Deze kamer wordt volgens de Raad zo weinig mogelijk gebruikt, verkeert in goede staat en voldoet aan de getoetste internationale normen.
De Raad verwacht dat de geplande bouw van een nieuwe gevangenis kan bijdragen aan het oplossen van een deel van de problemen. De gevangenis wordt ontwikkeld in samenwerking tussen Sint Maarten, Nederland en het VN-projectbureau UNOPS.
Kwetsbare omstandigheden
In mei waarschuwde de Raad in zijn jaarlijkse Staat van de rechtshandhaving al voor de “uiterst kwetsbare en voortdurende risicovolle detentieomstandigheden” op Sint Maarten. Daarbij werd nadrukkelijk aandacht gevraagd voor de mensenrechten van gedetineerden en de arbeidsomstandigheden van het gevangenispersoneel.
De Raad roept de regering en het ministerie opnieuw op om de openstaande aanbevelingen voortvarend uit te voeren. Blijvende bestuurlijke sturing is volgens de toezichthouder noodzakelijk om de veiligheid, rechtsbescherming en kansen op re-integratie van gedetineerden daadwerkelijk te verbeteren.
