WILLEMSTAD – De Algemene Rekenkamer Curaçao (ARC) levert stevige kritiek op de rol van de Stichting Overheidsaccountantsbureau (SOAB) in de jaarrekening van het Land Curaçao over 2023.
Volgens de Rekenkamer zijn opdrachten aan SOAB onrechtmatig verstrekt en dragen zij bij aan de conclusie dat het financieel beheer van de overheid niet ordelijk en controleerbaar is. De bevindingen maken deel uit van het rapport Jaarrekening Land Curaçao 2023, dat vorige week werd gepubliceerd.
De kern van de kritiek is dat SOAB door de regering is ingezet voor werkzaamheden die niet passen binnen de wettelijke kaders van het financieel beheer.
Het gaat onder meer om opdrachten rond het middelenbeheer bij de verhuizing van de Uitvoeringsorganisatie Geneeskundige en Gezondheidszorg en het project Nieuwe Kraamkliniek in Colon. De ARC stelt vast dat deze opdrachten zijn verstrekt in strijd met de Landsverordening Financieel Beheer en kwalificeert ze als rechtmatigheidsfouten in de jaarrekening.
Rolvermening
Volgens de Rekenkamer is daarbij sprake van een problematische rolvermenging. SOAB is wettelijk aangewezen als interne accountant van de regering, maar werd in deze dossiers ingezet voor uitvoerende en ondersteunende werkzaamheden.
Juist die combinatie acht de ARC onverenigbaar met de regels die gelden voor financieel beheer en opdrachtverlening door de overheid. De Rekenkamer benadrukt dat het niet gaat om de vraag hoe SOAB haar eigen rol definieert, maar om de wijze waarop de overheid opdrachten verstrekt en laat uitvoeren.
Geen aanbesteding
De ARC wijst er bovendien op dat voor deze opdrachten geen aanbestedingsprocedure is gevolgd. Dat vormt volgens de Rekenkamer een zelfstandige schending van de wettelijke voorschriften.
Het argument dat SOAB geen beschikkingsmacht had over publieke middelen, neemt die onrechtmatigheid niet weg. De rechtmatigheid wordt beoordeeld op het moment van opdrachtverlening, niet uitsluitend op de uitvoering ervan.
Ook het beroep op een langdurige bestuurlijke praktijk, waarbij SOAB vaker zonder aanbesteding werd ingezet, wordt door de Rekenkamer niet aanvaard. De ARC stelt dat een dergelijke praktijk geen juridische grondslag vormt en eerdere stilzwijgende acceptatie geen vrijbrief is om af te wijken van de wet.
Bredere analyse
De bevindingen over SOAB staan niet op zichzelf. Zij maken deel uit van een bredere analyse waarin de ARC concludeert dat de jaarrekening 2023 wordt gekenmerkt door omvangrijke fouten en onzekerheden. Door deze structurele tekortkomingen geeft de jaarrekening volgens de Rekenkamer geen deugdelijk beeld van de financiële positie van het Land Curaçao.
Met haar kritiek onderstreept de ARC dat het inschakelen van entiteiten als SOAB strikt moet plaatsvinden binnen de geldende wettelijke kaders. De Staten krijgen daarmee een expliciet signaal dat juist bij instellingen met een controle- of toezichtsfunctie extra scherp moet worden toegezien op rechtmatige opdrachtverlening en rolzuiverheid.
