WILLEMSTAD – Het Gerecht in eerste aanleg van Curaçao heeft de vergunning voor het losmaken en verplaatsen van koralen voor een landaanwinningsproject bij Baoase voorlopig geschorst.
Volgens de rechter heeft de minister van Gezondheid, Milieu en Natuur onvoldoende gemotiveerd waarom de aantasting van beschermde koralen in dit geval gerechtvaardigd is door een zwaarwegend algemeen belang.
De uitspraak betekent dat werkzaamheden aan de koralen voorlopig moeten stoppen. Het gaat concreet om het afbreken, afzagen of op andere wijze losmaken van koralen in het projectgebied. Alleen koralen die al vóór een eerdere ordemaatregel waren losgemaakt, mogen nog worden herplaatst.
Landaanwinning
De zaak draait om een plan van Flamingo Ontwikkelingsmaatschappij om het Baoaseresort aan de oostzijde uit te breiden met tien extra hotelkamers door middel van landaanwinning.
Voor het project was onder meer een vergunning nodig op grond van de Landsverordening maritiem beheer en een ontheffing op basis van de Rifbeheersverordening Curaçao.
Die laatste ontheffing werd op 21 april 2026 verleend door de minister van Gezondheid, Milieu en Natuur. Aan de ontheffing was een compensatieplan gekoppeld voor koraalverplaatsing en ecologisch herstel.
Algemeen belang
Omwonenden en stichting Pro Monumento stapten daarop naar de rechter. Zij voerden onder meer aan dat onvoldoende was onderbouwd waarom een commerciële resortuitbreiding een algemeen belang dient dat aantasting van beschermde koralen rechtvaardigt.
De rechter geeft hen daarin voorlopig gelijk. In de beschikking staat volgens het Gerecht alleen dat “ten behoeve van de ontwikkeling van een project circa 2.800 vierkante meter van algemeen belang” wordt ingegrepen in een marien ecosysteem, maar niet waarom dat project daadwerkelijk een algemeen belang vertegenwoordigt.
Eerdere adviezen
Ook in eerdere adviezen van het ministerie werd volgens de rechter juist twijfel uitgesproken over die vraag. In een advies uit 2023 werd expliciet opgemerkt dat het de vraag is of landuitbreiding voor bebouwing onder de criteria van algemeen belang valt.
Een later advies uit 2026 stelde dat het project primair een particulier initiatief is, maar mogelijk indirect bijdraagt aan werkgelegenheid en economische ontwikkeling via de toeristische sector.
Maar de rechter constateert dat nergens duidelijk wordt beantwoord waarom dit project juridisch als algemeen belang moet worden beschouwd.
Kansen
Tijdens de rechtszaak probeerde de overheid alsnog te onderbouwen dat het algemeen belang ligt in verbetering van de mariene natuurwaarden. Volgens de minister bevindt het project zich in een gedegradeerd gebied met grotendeels afgestorven koralen en biedt het compensatieplan juist kansen voor herstel van het rif.
Het plan voorziet onder meer in habitatverbetering, ecologische compensatie van minimaal 3.000 vierkante meter rifgebied gedurende tien jaar en een jaarlijkse bijdrage van 50.000 gulden voor uitvoering van de maatregelen.
Maar de rechter twijfelt of natuurcompensatie achteraf voldoende grond vormt om eerst beschermde koralen aan te tasten voor een particulier bouwproject.
Bovendien staat volgens het Gerecht nog niet vast dat verplaatsing van de koralen noodzakelijk is. Deskundigen van de verzoekers voerden aan dat herstel van het gebied mogelijk nog kan optreden en dat sommige koralen juist bestand kunnen zijn tegen de huidige stressfactoren.
Bodemprocedure
Het Gerecht benadrukt dat deze inhoudelijke discussie verder moet worden uitgewerkt in de bodemprocedure. Om te voorkomen dat er vóór die uitspraak onomkeerbare schade ontstaat, wordt de ontheffing voorlopig geschorst.
De rechter erkent dat de stillegging forse financiële gevolgen heeft voor de ontwikkelaar vanwege al aangegane contractuele verplichtingen, maar vindt bescherming tegen onomkeerbare gevolgen voor het rif zwaarder wegen.
Daarbij merkt het Gerecht op dat de ontwikkelaar er rekening mee kon houden dat tegen de vergunning geprocedeerd zou worden.
De schorsing blijft van kracht tot zes weken nadat uitspraak is gedaan in de bodemprocedure.
