Sjoerd Kuyper zag slavernijverleden als ontbrekende bladzij in Nederlandse geschiedenis

WILLEMSTAD – De deze week overleden kinderboekenschrijver Sjoerd Kuyper gebruikte Curaçao niet alleen als decor voor zijn jeugdroman De Duik. Hij wilde Nederlandse lezers met het boek ook anders laten kijken naar de slavernijgeschiedenis. „Het is niet eens een zwarte bladzij. Het is bijna een ontbrekende bladzij in de geschiedenis van Nederland”, zei Kuyper in 2015 bij de presentatie van het boek op Curaçao.

De Duik speelt zich volledig af op Curaçao. De Emmabrug vormt het middelpunt van het verhaal. Bij nieuwe maan kunnen mensen volgens het boek onder de Pontjesbrug doorzwemmen en zo door de tijd reizen. De hoofdpersonen komen daarbij onder meer terecht in 1863, rond de afschaffing van de slavernij, en ontmoeten daar een voorouder.

Kuyper presenteerde het boek in januari 2015 in restaurant De Gouverneur in Otrobanda. Voor publiek las hij zelf fragmenten uit zijn nieuwe jeugdroman voor. In de opening van het boek noemt hij het uitzicht op de Sint Annabaai en de Pontjesbrug „het mooiste uitzicht van de wereld”.

De schrijver zei destijds dat hij bewust niet alleen een spannend kinderboek wilde schrijven. De geschiedenis van Curaçao en Nederland moest een belangrijke plaats krijgen. Volgens Kuyper werd het slavernijverleden in Nederland nauwelijks behandeld. „Even beter kijken naar de geschiedenis zoals die onderwezen wordt. Als die al onderwezen wordt in Nederland”, zei hij daarover.

Voor het schrijven van het boek verdiepte Kuyper zich ook in de Curaçaose samenleving. Hij vertelde dat hij als Nederlandse schrijver niet vanzelfsprekend wist hoe gezinnen op Curaçao functioneren, hoe kinderen worden opgevoed en welke humor wel en niet werkt. Via vrienden op het eiland probeerde hij daar meer inzicht in te krijgen.

Ook voor jonge lezers schuwde Kuyper zware onderwerpen niet. Tijdens de presentatie kwamen thema’s als slavernij, raciale verhoudingen, liefde en familie aan bod. Hij noemde het boek zelf „pittig” voor lezers vanaf tien jaar, maar vond dat geen bezwaar. Kinderen van twaalf en dertien zijn volgens hem zelf al met zulke onderwerpen bezig.

Kuyper behoorde ruim vijftig jaar tot de bekendste Nederlandse kinderboekenschrijvers. Hij schreef onder meer Het zakmes, Mijn opa de bankrover en Hotel de Grote L en schreef liedteksten voor Kinderen voor Kinderen. Hij is 74 jaar geworden.

Kort voor zijn overlijden kreeg Kuyper de Gouden Griffel voor Maantje verhuist de zee. De prijs werd hem nog tijdens zijn leven toegekend. Het boek gaat over een meisje en haar oma die ernstig ziek is. Kuyper was op dat moment zelf eveneens ziek.

Negen jaar na de presentatie van De Duik bleef vooral zijn boodschap over de gedeelde geschiedenis van Nederland en Curaçao overeind: volgens Kuyper was het slavernijverleden geen donkere bladzij die Nederland liever oversloeg, maar een bladzij die in veel Nederlandse geschiedenislessen vrijwel helemaal ontbrak.