WILLEMSTAD – De rechtszaak die inwoners van Bonaire samen met Greenpeace Nederland aanspannen tegen de Nederlandse Staat krijgt internationale aandacht. Op 7 en 8 oktober staat in Den Haag voor het eerst in Europa een klimaatzaak centraal die niet draait om emissiereductie, maar om adaptatie: de bescherming van burgers tegen de gevolgen van klimaatverandering.
De eisers stellen dat Den Haag te weinig doet om Bonaire te beschermen tegen zeespiegelstijging, extreem weer en koraalsterfte. Daarmee zou de overheid mensenrechten schenden.
Zij eisen dat Nederland concrete plannen presenteert om het eiland te beschermen en uiterlijk in 2040 de uitstoot van CO2 terug te brengen naar nul.
Juridische primeur
Juristen spreken van een juridische primeur. Voor het eerst buigt een Europese rechter zich over de plicht van een staat om burgers te beschermen tegen klimaatverandering.
Daarmee kan de zaak een nieuw hoofdstuk openen in de internationale rechtsontwikkeling, vergelijkbaar met de baanbrekende Urgenda-zaak in Nederland en de uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens eerder dit jaar.
Ook sluit de zaak aan bij het recente advies van het Internationaal Gerechtshof. Dat oordeelde unaniem dat staten verplicht zijn om klimaatplannen met maximale ambitie op te stellen en de opwarming van de aarde onder de 1,5 graad te houden.
Impact voor andere eilanden
De uitkomst van de zaak kan verstrekkende gevolgen hebben, niet alleen voor Bonaire maar ook voor andere kwetsbare eilandstaten en -gebieden. Een uitspraak in het voordeel van de eisers zou de lat voor overheden wereldwijd hoger leggen en hen verplichten tot meer concrete beschermingsmaatregelen.
De rechtbank doet naar verwachting eind 2025 of begin 2026 uitspraak.
