WILLEMSTAD – Fundashon Kas Popular (FKP) krijgt naar verwachting de volledige Plantage Vetter in handen. Het Gemeenschappelijk Hof wil de ruim 207.000 vierkante meter grond ten noorden van Abrahams aan de woningbouwcorporatie toekennen, zodat het gebied integraal kan worden ontwikkeld voor sociale en betaalbare woningbouw. Een definitieve beslissing valt pas na een zitting op 17 augustus.
FKP wil een deel van de grond verkopen om de aanleg van wegen, nutsvoorzieningen en andere infrastructuur te kunnen betalen. Alleen uitgifte in huur of erfpacht levert volgens de corporatie onvoldoende op om die kosten te dekken. Het Hof heeft daar voorlopig geen bezwaar tegen, zolang de mensen die eerder als gebruiker zijn aangewezen daardoor niet buiten de boot vallen.
Nalatenschap
De zaak gaat over Plantage Vetter, een terrein van 207.226 vierkante meter dat formeel nog altijd deel uitmaakt van de nalatenschap van Maria Bicento. Zij overleed in 1872. Door generaties van vererving ontstond een grote groep mogelijke erfgenamen, terwijl ook families die al jarenlang op het terrein wonen aanspraak maken op zekerheid over hun huis en grond.
Het Hof wil FKP niet alleen eigenaar maken, maar de corporatie ook verantwoordelijk stellen voor de verdere uitgifte van kavels en woningen. Daarbij moeten huidige bewoners en inwonenden van Vetter voorrang krijgen, gevolgd door mensen die er eerder woonden. Kandidaten moeten die band met Vetter kunnen aantonen. Voor lege kavels blijven een bouwplicht en een zelfbewoningsplicht gelden. Ook wil het Hof dat FKP antispeculatievoorwaarden opneemt, bijvoorbeeld door doorverkoop binnen vijf jaar te beperken.
Oude plantage, onopgeloste erfenis
De juridische strijd over Vetter loopt al minstens sinds 2010. Het Gerecht in Eerste Aanleg wees er in 2020 op dat de plantage een klassiek voorbeeld is van een langdurig onverdeelde boedel, of tera di famia: grond die generaties geleden van één eigenaar was, maar nooit formeel onder alle erfgenamen is verdeeld.
Dat maakt normale ontwikkeling vrijwel onmogelijk. Zonder duidelijk eigendom kunnen bewoners moeilijk een hypotheek krijgen, grond verkopen of legaal bouwen. Vetter is aan de randen bewoond en deels voor landbouw gebruikt, maar het middendeel lag grotendeels braak en liep bij zware regenval onder water.
In de zaak stonden verschillende groepen tegenover elkaar. Een grote groep bewoners beriep zich op langdurig gebruik van de grond. Een andere groep stelde als afstammelingen van Maria Bicento recht te hebben op de hele plantage. Die laatste aanspraak werd door de rechter verworpen: eerdere procedures hadden al vastgesteld dat deze erfgenamen niet de enigen zijn en dat Vetter een onverdeelde nalatenschap bleef.
Eerste uitspraak: Land en Stichting Vetter
Het Gerecht kwam in 2020 met een gemengde oplossing. Het grootste deel van Vetter zou naar het Land Curaçao gaan. Het Land moest de aangewezen gebruikers binnen vijf jaar een kavel aanbieden in koop, erfpacht of huur.
Daarnaast kende de rechter 22 kavels toe aan de Stichting Plantage Vetter. Die stichting moest de belangen behartigen van een groep erfgenamen. Het ging om zestien kavels aan Kaya Vetter E en zes aan Kaya Elijah.
Die oplossing hield echter geen stand in hoger beroep. Het Hof oordeelde in 2022 dat de individuele aandelen van de erfgenamen te klein waren voor een aparte verdeling van een deel van het terrein. In één berekening kwam een individueel erfdeel uit op hooguit 1/960e deel: ongeveer 216 vierkante meter vóór aftrek van wegen en andere voorzieningen. Dat was volgens het Hof te weinig om een zelfstandige kavel te rechtvaardigen.
Daarmee verdween de juridische basis onder de toewijzing aan Stichting Plantage Vetter. De 22 kavels zouden weer vrijkomen. Het Hof besloot dat heel Vetter volgens de algemene regeling voor langdurig onverdeelde boedels moest worden afgewikkeld.
Geen kavels zonder ontwikkeling
Een tweede obstakel was de toestand van het terrein. Tijdens een plaatsopneming stelde het Hof vast dat sommige geprojecteerde wegen niet eens als zandweg bestonden. Voor nieuwe kavels zouden eerst wegen, water- en elektriciteitsleidingen en een oplossing voor de afwatering nodig zijn. Het Hof wees er ook op dat herstel van dammen en een beter afwatersysteem mogelijk ruimte konden maken voor extra kavels.
Daarom wilde het Hof niet meegaan in verzoeken om kavels al rechtstreeks aan individuele bewoners toe te kennen. De wet vereist dat de hele zaak wordt ontwikkeld, niet alleen losse stukken grond. Ook bewoners aan de rand van het gebied, waar al een weg of aansluitingen liggen, konden volgens het Hof niet buiten die integrale aanpak worden geplaatst.
Het Land Curaçao gold aanvankelijk als de meest voor de hand liggende partij om Vetter te ontwikkelen. Maar in 2024 bleek uit stukken en een zitting dat daarvoor geen geld beschikbaar was. De overheid verwees naar een toekomstig plan van aanpak, een taskforce en mogelijke extra middelen, maar concrete ontwikkeling bleef uit.
FKP als alternatief
In 2025 meldde FKP zich als kandidaat-ontwikkelaar. De corporatie verklaarde bereid te zijn Vetter over te nemen en de gronden daarna uit te geven volgens de voorwaarden van het Hof. Tegelijkertijd oordeelde het Hof dat toekenning aan de bestaande Stichting Plantage Vetter te risicovol was. Bij financiële problemen zou de grond volgens het Hof in handen van schuldeisers kunnen vallen.
Met de meest recente tussenbeschikking kiest het Hof nu duidelijk voor FKP. De woningbouwcorporatie moet niet alleen de eerder aangewezen gebruikers een plek bieden, maar kan ook nieuwe kandidaten toelaten. Daarbij krijgen mensen die nu in Vetter wonen of inwonen voorrang, gevolgd door voormalige bewoners. FKP moet bij die selectie handelen volgens de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
De zitting op 17 augustus moet duidelijk maken of er nog bezwaren of onvolledigheden zijn. Pas daarna beslist het Hof definitief over de eigendomsoverdracht aan FKP.
