De Schaduwkinderen van Curaçao: geboren op Curaçao, maar bang om te worden uitgezet (9)
WILLEMSTAD - In dit deel van de reeks Schaduwkinderen laat Berber van Beek zien hoe kwetsbaar het bestaan is van kinderen die op Curaçao opgroeien zonder sedula of verblijfsstatus. Op school zijn ze relatief beschermd, maar daarbuiten stapelen onzekerheid, beperkte toegang tot zorg, discriminatie en angst voor aanhouding zich op. Zonder structurele oplossing dreigt die kwetsbaarheid bovendien van generatie op generatie te worden doorgegeven.
door | Berber van Beek
Binnen de muren van een school op Curaçao is een kind zonder sedula in principe veilig. Niemand wordt daar opgepakt. Niemand wordt er gedeporteerd. Alleen die bescherming eindigt bij het hek.
Zodra deze kinderen de straat op lopen, verandert dat. Een politiecontrole waarbij om een sedula wordt gevraagd, gebeurt niet vaak, maar de keer dat het wel gebeurt is genoeg: wat de meeste kinderen zonder nadenken uit hun zak halen, hebben zij niet. Geen bewijs dat ze hier geboren zijn. Voor sommigen brengt die ene keer angst met zich mee die ze blijven dragen: de gedachte dat ze opgepakt en gedeporteerd kunnen worden uit het enige land dat ze kennen.
Een diploma halen is voor ieder kind al een uitdaging. Tijdens interviews werd zichtbaar hoeveel deze kinderen daarbovenop nog moeten overwinnen: discriminatie, een zware en onzekere thuissituatie, honger, en voor sommigen ook een taalbarrière, omdat ze een andere taal spreken.
Zonder sedula
Zonder sedula geen basisverzekering, zonder basisverzekering geen tandarts. Tijdens een interview met een sociaal maatschappelijk werker zat een jongetje erbij. Ze wees naar hem: “Kijk, deze jongen heeft bijna geen tanden meer.” Al zijn tanden zijn verrot, omdat ze niet met hem naar de tandarts gaan. “Ze hebben geen geld en zijn niet verzekerd.” Een kind wordt bij de geboorte in het ziekenhuis geregistreerd, maar dat geeft geen toegang tot zorg. Zo doorloopt een kind zijn hele schoolloopbaan onverzekerd: zelfs een gaatje wordt niet gevuld.
Jaarlijks wordt zo’n dertig procent van de kinderen geboren uit ouders zonder documenten. Het zijn Yu di Kòrsou, hun navelstreng ligt hier begraven, en toch krijgen ze geen formele erkenning. Wie het diploma haalt, krijgt een herkenbare “00” op het diploma te staan: zichtbaar anders dan klasgenoten.
Daarbij komt stress over hun verblijfsstatus en geen zorgverzekering. Rib’e Lugá kan tijdelijke vooruitgang bieden wat betreft de stress en onzekerheid thuis, maar het is geen structurele oplossing: wat gebeurt er als een kind het niet krijgt, of als de verblijfstermijn afloopt?
Wisselvallig systeem
Het systeem is wisselvallig, en daardoor mistig: binnen één gezin kunnen familieleden onder verschillende wet- en regelgeving vallen, en de instanties zijn niet altijd op de hoogte van de regels. Zonder toekomstperspectief verlaten kinderen voortijdig school en volgen ze hetzelfde pad als hun ouders: illegaal wonen, illegaal werken.
Er komen steeds meer van deze kinderen op scholen terecht, een cyclus die zichzelf voedt. Krijgen twee van deze kinderen zelf een kind, dan staat die generatie nog verder van een identiteitsbewijs af. Hoe zou zo’n kind ooit nog aan papieren kunnen komen? Kwetsbaarheid die zich opstapelt, laag na laag.
Deze kinderen groeien op onder voortdurende stress, terwijl ze onderdeel zijn van onze bevolking. Het systeem is kwetsbaar, maar deze kinderen zijn dat net zo goed.
Deze publicatie kwam tot stand met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.
