Schaduwkinderen van Curaçao: zij kan studeren, haar broers niet: dezelfde ouders, ander jaar (7)

WILLEMSTAD - In het zevende deel van de reeks Schaduwkinderen laat Berber van Beek zien hoe grillig wetgeving en beleid kunnen uitpakken binnen één gezin. Drie kinderen van dezelfde ouders, geboren en opgegroeid op Curaçao, kunnen door hun geboortejaar en veranderende regels toch elk een andere juridische toekomst krijgen — van een Nederlands paspoort tot leven zonder geldige papieren.

door | Berber van Beek

Een derde van de kinderen wordt geboren uit ouders van zonder papieren. Zijn dit schaduw kinderen van Curaçao? Binnen 1 gezin zijn er veel ongelijkheden.

Drie kinderen, dezelfde ouders, hetzelfde huis. Toch kunnen ze op Curaçao een totaal verschillende juridische toekomst hebben.

Het patroon kwam in verschillende verhalen terug: binnen één gezin kunnen kinderen alle drie een andere juridische positie hebben. Soms werd het door verschillende mensen verteld, onafhankelijk van elkaar, zonder dat zij wisten dat ze hetzelfde patroon beschreven.

Drie kinderen

Iemand die op school werkte, vertelde het verhaal van drie kinderen: twee broers en een zus, alle drie geboren en getogen op Curaçao, uit dezelfde ouders. Dezelfde opvoeding, hetzelfde eten op tafel, dezelfde buurt waarin ze opgroeiden. Toch kregen zij niet dezelfde kansen.

Het oudste kind behaalde zijn diploma, maar werd nooit ingeschreven. Hij heeft alleen een geboorteakte. Daardoor kan hij niet verder studeren en niet legaal werken.

Zijn jongere broer is óók zonder documenten opgegroeid, maar door een andere combinatie van omstandigheden. Hun jongste zus kreeg wel de documenten die haar broers niet hebben. Zij kan zorgeloos naar school, haar diploma halen, verder studeren en daarna legaal werken.

Ze heeft een Nederlands paspoort. Terwijl haar oudste broer illegaal werk doet en in volslagen onzekerheid leeft en haar middelste broer nog op school zit en nog hoopt zijn diploma te halen.

Een schoolleider die het gezin kende, vertelde mij over hun situatie. De vader had al langere tijd de Nederlandse nationaliteit gekregen, de moeder verbleef zonder verblijfsdocumenten op Curaçao. Dat verklaart echter niet waarom de kinderen een verschillende juridische positie kregen.

Doorslaggevend was welke wet gold op het moment dat elk kind werd geboren, en of de nationaliteit toen via de moeder moest lopen, of ook via de vader mocht. Toen het oudste kind werd geboren, moest dat via de moeder, die zelf geen documenten had. Tegen de tijd dat de jongste geboren werd, mocht het ook via de vader, en kreeg zij de documenten die haar broers nooit kregen.

Wetswijziging

Die latere wetswijziging werkte niet met terugwerkende kracht: voor het oudste kind bleef de regel van zijn eigen geboorte jaar gelden, ook nadat die allang was veranderd.

Welke combinatie van wetgeving, procedures en verblijfsstatus in deze situatie uiteindelijk doorslaggevend is geweest, heb ik niet kunnen vaststellen. Wel is duidelijk dat binnen dit ene gezin drie kinderen opgroeiden met verschillende juridische mogelijkheden.

Het is geen geïsoleerd geval. Vergelijkbare verhalen kwamen terug in meerdere gesprekken die ik voerde, telkens met dezelfde kern: kinderen van dezelfde ouders, die vanwege hun geboortejaar een ander leven kregen toebedeeld.

Wat wél vaststaat: hun geboortejaar woog zwaarder dan wie zij waren, of wat zij konden.

Deze publicatie kwam tot stand met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.