Helpt Nederland Curaçao niet tegen corruptie, dan kloppen we desnoods internationaal aan

De voordelen van een eiland zijn prachtig: we kennen elkaar, de lijnen zijn kort en de saamhorigheid kan overweldigend zijn. Maar volgens opiniemaker Erwin Raphaëla heeft diezelfde kleinschaligheid een uiterst negatieve keerzijde. Wanneer corruptie, vriendjespolitiek en nepotisme wortel schieten in de bodem van een eiland, zijn de gevolgen desastreus en alomvattend.

Door Erwin Raphaëla

Corruptie steelt niet alleen geld, maar vooral vertrouwen. En een gemeenschap zonder vertrouwen valt uit elkaar. In een kleine gemeenschap gaan zulke berichten als een lopend vuurtje.

Stel je voor: een minister die voortdurend van corruptie wordt beticht. Telkens wanneer zijn naam valt, valt ook het woord corruptie en andere strafbare feiten. Zijn dat verhalen uit de lucht gegrepen? Volgens hardnekkige geruchten is deze minister in een mum van tijd multimiljonair geworden. Niet door hard werken, maar door corrupte praktijken.

Waarom corruptie dodelijk is voor een eiland als Curaçao:

1. Het maakt de armen armer. Geld voor scholen in Bandabou, klinieken, wegen en volkswoningen verdwijnt in de zakken van enkelen. De gewone man betaalt twee keer: eerst via belasting, daarna via slechte dienstverlening. Het principe “van bario/ buurt naar regio naar land” wordt onmogelijk, want de bario’s krijgen nooit wat is beloofd.

2. Het vernietigt vertrouwen. Als vergunningen, banen en huizen van Fundashon Kas Popular alleen via vriendjes gaan, gelooft niemand de overheid meer. Mensen gaan niet stemmen, niet meedoen, niet klagen. En precies dat wil corruptie: een stille gemeenschap.

3. Het jaagt talent weg. Jongeren zien: hard werken loont niet. Ze vertrekken naar Nederland. De diaspora groeit, het eiland bloedt leeg.

4. Het maakt alles duurder. Een aannemer die moet omkopen, berekent die steekpenning door. Weg, school of ziekenhuis kost 30% meer, met slechtere kwaliteit. De burger betaalt de corruptiebelasting.

5. Het maakt het eiland chantabel. Op de Corruption Perceptions Index krijgt Curaçao een slechte naam. Investeerders blijven weg, Nederland gaat harder controleren. Het eiland verliest zijn eigen stem.

Wie zich schuldig maakt aan corruptie, minister, ambtenaar of zakenman, is een crimineel en moet als zodanig worden behandeld. Corruptie is hier geen abstract probleem; het is een sluipmoordenaar die onze samenleving van binnenuit verwoest. Vaak worden kritische burgers bovendien via betaalde mediafiguren zwartgemaakt.

De impact op een eiland is vele malen destructiever dan in een groot land. Daar kun je uitwijken naar een andere stad. Hier niet. Onze middelen, land, water, budget, talent, zijn eindig en schaars. Als miljoenen verdwijnen naar een elite, bloedt de hele gemeenschap.

Het begint zelden spectaculair: een gunst, een onderhands contract, een baan via familie, een vergunning die sneller gaat met geld onder tafel. Op zich klein, maar structureel fataal. Publiek geld verdampt, belastinggeld wordt kwijtgescholden zonder uitleg en vlak voor verkiezingen wordt er met belastingmiddelen gestrooid om de gemeenschap zoet te houden en te manipuleren.

Kijk naar onze infrastructuur: bouwactiviteiten die elke keer vragen oproepen. Er wordt gespeeld met vergunningen. In zorg en onderwijs verdampen vitale budgetten in een zwart gat van belangenverstrengeling. Resultaat: ziekenhuizen met tekorten en scholen die verpauperen.

Het meest schadelijk is de aantasting van waardigheid. Een samenleving functioneert alleen als regels voor iedereen gelden. Als niet talent maar wie je kent bepalend is, knakt de moraal. Er ontstaat diep cynisme. Hoogopgeleide jongeren, de kapiteins van onze toekomst, trekken weg. Deze braindrain laat het eiland stuurloos achter.

Bovendien schrikt corruptie integere investeerders af. Welk bonafide bedrijf riskeert miljoenen waar de spelregels halverwege worden veranderd door een steekpenning?

Corruptie blijft bestaan omdat te veel mensen denken dat er toch niets aan te doen is. Toch is verandering mogelijk, met sterke instituties, onafhankelijke controle, transparante aanbestedingen, bescherming van klokkenluiders en een echt onafhankelijk Openbaar Ministerie en rechtspraak.

Corruptie bestrijden is geen luxe. Het is de voorwaarde voor een gezonde gemeenschap, cultuur en identiteit.

We staan op een kruispunt. Het normaliseren van corruptie onder het mom van “zo rollen de ballen nu eenmaal op een eiland” is een collectieve zelfmoordstrategie. We moeten de cirkel doorbreken met absolute transparantie en het doorbreken van de zwijgcultuur. De Curaçaose gemeenschap kan zich niet veroorloven met de armen over elkaar te blijven zitten en corruptie over zich heen te laten komen. De gevolgen zijn desastreus.

Welke richting kiest u?