PAR: begrotingsoverschot maskeert achterblijvende investeringen
WILLEMSTAD – PAR-parlementariër Shaheen Elhage zet vraagtekens bij het begrotingsoverschot van ongeveer 111 miljoen gulden dat de regering over het eerste kwartaal van 2026 rapporteerde. Volgens Elhage moet worden onderzocht hoeveel van dat overschot daadwerkelijk het gevolg is van structureel betere overheidsfinanciën en hoeveel ontstaat doordat geplande investeringen en betalingen nog niet zijn uitgevoerd.
Voor 2026 is ongeveer 199 miljoen gulden aan investeringen begroot. Daarvan was in het eerste kwartaal volgens de door Elhage aangehaalde overheidsrapportages ongeveer zes miljoen gulden daadwerkelijk uitgegeven. Nog eens ongeveer 41 miljoen gulden zou financieel zijn vastgelegd.
Elhage heeft daarom schriftelijke vragen gesteld aan de verschillende ministers over de uitvoering van hun begrotingen in de eerste helft van dit jaar. Hij wil onder meer weten welke investeringsprojecten nog in 2026 kunnen worden afgerond en welke waarschijnlijk moeten worden uitgesteld of verkleind.
Bij Financiën vraagt hij expliciet welk deel van het overschot voortkomt uit een structurele verbetering en welk deel wordt veroorzaakt door uitgestelde betalingen, eerder ontvangen inkomsten of projecten die nog niet zijn uitgevoerd.
Veel activiteiten, weinig meetbare resultaten
De vragen maken deel uit van een bredere evaluatie die Elhage heeft gemaakt van de eerste helft van 2026. Daarvoor zegt hij gebruik te hebben gemaakt van de begroting, het regeerprogramma 2025-2029, parlementaire stukken, rapportages over het Landspakket en stukken van het College financieel toezicht.
Zijn algemene conclusie is dat de regering wel veel activiteiten heeft ontplooid, maar dat bij verschillende ministeries onvoldoende zichtbaar is welke concrete resultaten die hebben opgeleverd.
Elhage wijst daarbij op vergaderingen, conferenties, werkgroepen, buitenlandse bezoeken, onderzoeken en intentieverklaringen. Volgens hem is de stap van beleid en begroting naar daadwerkelijke uitvoering bij meerdere ministeries onvoldoende zichtbaar.
Hij stelt dat verschillende grote hervormingen nog in de voorbereidingsfase zitten, projecten vertraging hebben en investeringsbudgetten veel langzamer worden uitgevoerd dan gepland. Ook zou er onvoldoende openbare informatie zijn om de voortgang goed te controleren.
Digitalisering loopt achter
Een van de terreinen waar Elhage een verschil ziet tussen plannen en uitvoering is de digitalisering van de overheid. Voor 2026 zijn tien grote digitaliseringsprojecten aangekondigd, waaronder digitale identiteit, digitale betalingen, Microsoft 365 en toepassingen van kunstmatige intelligentie.
Volgens Elhage wordt in de begrotingsstukken gesproken over goede voortgang, terwijl rapportages binnen het Landspakket een ander beeld geven. Zo zouden rond Microsoft 365 nog geen concrete acties zijn uitgevoerd, was de nieuwe Directie Informatie en Digitalisering nog niet volledig ingericht en was het nieuwe dienstverleningsmodel voor burgers nog niet begonnen.
Hij vraagt de regering daarom per digitaliseringsproject bekend te maken hoeveel geld is begroot en uitgegeven, wat daadwerkelijk is opgeleverd en wanneer de systemen in gebruik worden genomen.
Ook vragen over economie en onderwijs
Bij Economische Ontwikkeling wijst Elhage op de ambitie om Curaçao minder afhankelijk te maken van toerisme. Tegelijkertijd gaat volgens de begroting vier miljoen gulden extra naar toeristische ontwikkeling. Hij wil weten hoeveel geld daadwerkelijk wordt geïnvesteerd in nieuwe economische sectoren en welke concrete investeringen, exportcontracten, bedrijven en banen de economische missies tot nu toe hebben opgeleverd.
Ook bij Onderwijs zijn volgens de PAR’er verschillende aangekondigde hervormingen nog niet begonnen of vertraagd. Hij noemt onder meer het nieuwe functie- en salarissysteem voor onderwijspersoneel, het nationale scholenplan, speciaal onderwijs en reparaties aan schoolgebouwen.
Parlement moet scherper controleren
Elhage roept niet alleen de ministers, maar ook het parlement op om scherper toe te zien op de uitvoering van de begroting. Hij wil een volledig uitvoeringsrapport per ministerie, een actuele begrotingswijziging en een openbaar dashboard waarop burgers kunnen zien hoeveel geld per regeringsbelofte beschikbaar is, wat de voortgang is en welke resultaten zijn bereikt.
Volgens hem kan het parlement zijn controlerende taak niet uitvoeren wanneer financiële en inhoudelijke informatie ontbreekt. Transparantie en verantwoording zijn volgens Elhage geen zaak van coalitie of oppositie, maar een voorwaarde voor behoorlijk bestuur.
