Elhage legt zeven ministeries langs meetlat begroting 2026
WILLEMSTAD – PAR-Statenlid Shaheen Elhage wil van zeven ministers weten wat er in de eerste helft van 2026 daadwerkelijk terecht is gekomen van de plannen waarvoor het parlement geld beschikbaar stelde. Hij heeft ministers van Algemene Zaken, Financiën, Gezondheid, Justitie, Onderwijs, Sociale Zaken en VVRP ieder acht vragen gesteld over uitgaven, vertragingen en meetbare resultaten. Tegelijk roept hij de voltallige Staten op de controle op de uitvoering van de begroting structureel aan te scherpen.
De vragen zijn ingediend en inmiddels door Statenvoorzitter Fergino Brownbill doorgestuurd naar de betrokken ministers. De brieven volgen allemaal dezelfde opzet: Elhage zet eerst de beloften uit de begroting 2026 en het regeerprogramma tegenover de voortgang in de eerste zes maanden en vraagt vervolgens hoeveel geld daadwerkelijk is besteed en welke resultaten zijn bereikt.
Volgens Elhage is er geen gebrek aan regeringsactiviteit. In een aparte brief aan alle Statenleden schrijft hij dat er veel vergaderingen, werkgroepen, conferenties, onderzoeken, buitenlandse bezoeken en plannen zijn geweest. Maar activiteit is volgens hem niet hetzelfde als resultaat.
Hij vat de controle die volgens hem nodig is samen als de keten belofte, begroting, uitvoering, resultaat en verantwoording. Juist bij de stap naar concrete resultaten gaat het volgens het Statenlid bij verschillende ministeries mis.
Overschot terwijl investeringen achterblijven
Het scherpst komt die kritiek naar voren bij Financiën. Elhage wijst erop dat de regering over het eerste kwartaal een begrotingsoverschot van ongeveer 111 miljoen gulden meldde. Tegelijkertijd was volgens de rapportages waarop hij zich baseert van bijna 199 miljoen gulden aan geplande investeringen slechts ongeveer zes miljoen daadwerkelijk uitgegeven en ongeveer 41 miljoen vastgelegd.
Daarmee wil hij van minister Charles Cooper weten welk deel van het begrotingsoverschot daadwerkelijk het gevolg is van betere financiële prestaties en welk deel ontstaat doordat geplande projecten en investeringen nog niet zijn uitgevoerd.
Van wegen tot wachtlijsten
Bij VVRP vraagt Elhage per wegenproject naar de contractwaarde, aannemer, voortgang, opleverdatum en eventuele kwaliteitsproblemen. Hij wil ook weten hoeveel van het investeringsbudget voor 30 juni werkelijk is uitgegeven en welke projecten dit jaar mogelijk niet meer worden afgerond.
Minister van Gezondheid Tyron Boekhoudt krijgt onder meer vragen over de wachtlijsten in de zorg, beschikbare ziekenhuisbedden, financiële steun aan CMC en Advent, de hervorming van BVZ en resultaten van preventieprogramma’s. Ook wil Elhage cijfers over inspecties op het gebied van milieu, voedselveiligheid, medicijnen en natuurbescherming.
Bij Onderwijs vraagt hij onder meer hoeveel vacatures er nog zijn, hoeveel leerlingen niet naar school gaan, wat er concreet is bereikt met het programma Mehorashon di Enseñansa en welke schoolgebouwen zijn geïnspecteerd en gerepareerd. Hij pleit daar voor een openbaar dashboard waarop per school onder meer personeelstekorten, onderhoud en resultaten zichtbaar zijn.
SOAW moet duidelijk maken hoeveel gezinnen daadwerkelijk uit de armoede zijn geholpen, hoe hervormingen van onderstand en AOV ervoor staan en hoeveel geld is uitgegeven aan onder meer voedselhulp, schuldenondersteuning en wijkprogramma’s.
Justitieminister Shalten Hato krijgt vragen over criminaliteitscijfers, geplaatste beveiligingscamera’s, wijkpreventie, de aanpak van ongedocumenteerden, het nieuwe salarissysteem voor geüniformeerd personeel en de problemen bij de gevangenis.
Openbaar dashboard voor hele regering
Elhage wil de kwestie breder trekken dan de antwoorden van afzonderlijke ministers. Hij vraagt alle Statenleden om gezamenlijk van de regering een volledige uitvoeringsrapportage over de eerste helft van 2026 te eisen.
Daarnaast wil hij een openbaar dashboard waarop per regeringsbelofte het budget, de voortgang, het behaalde resultaat, de verantwoordelijke functionaris en eventuele vertraging zichtbaar zijn. Ook vraagt hij om een openbare lijst van investeringsprojecten met aannemer, budget, voortgang en verwachte opleverdatum.
Volgens Elhage is dat noodzakelijk om te kunnen beoordelen of een begroting niet alleen financieel sluit, maar ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd.
Zijn centrale boodschap aan zowel coalitie als oppositie: een goedgekeurd budget en aangekondigde plannen zijn nog geen resultaat.
