Pisas: Statenleden mogen eigen ministers bekritiseren zonder politieke sancties
WILLEMSTAD – Premier Gilmar Pisas erkent dat Statenleden het recht hebben om ministers van hun eigen partij kritisch te controleren en publiekelijk tegen te spreken. Volgens de premier is het opleggen van politieke sancties aan parlementariërs die hun grondwettelijke taken uitvoeren geen praktijk van zijn regering. Dat schrijft hij in antwoord op zeven vragen van PNP-Statenlid Sheldry Osepa over de onafhankelijkheid van het parlement.
De antwoorden, gedateerd 6 oktober, volgen op een brief die Osepa op 5 juli aan de premier stuurde. Daarin uitte het Statenlid ernstige zorgen over eerdere publieke uitspraken van Pisas over de loyaliteit van parlementariërs tegenover hun politieke leiders.
Volgens Osepa wekten die uitspraken de indruk dat Statenleden die hun eigen ministers kritisch bevragen, daarmee hun partij of coalitie zouden tegenwerken. Hij noemde een dergelijke opvatting gevaarlijk en antidemocratisch.
Osepa wees erop dat Statenleden hun mandaat rechtstreeks van de bevolking krijgen en niet van een partijleider of premier. Hun belangrijkste taak is volgens hem juist om de regering te controleren, ongeacht welke partij aan de macht is.
Recht op kritiek
In zijn antwoorden bevestigt Pisas dat parlementariërs hun mandaat van de bevolking krijgen en niet ondergeschikt zijn aan de minister-president.
Ook erkent hij dat Statenleden hun controlerende taak moeten kunnen uitvoeren wanneer zij daarvoor ministers van hun eigen partij of coalitie ter verantwoording moeten roepen.
Op de vraag of een parlementariër publiekelijk tegen een minister van zijn eigen politieke organisatie mag ingaan wanneer het nationaal belang dat vereist, antwoordt Pisas eveneens bevestigend.
Volgens de premier behoren deze uitgangspunten tot de basisprincipes van de democratie.
Politieke druk
Op de vraag of hij kan garanderen dat coalitieleden niet onder politieke druk worden gezet wanneer zij naar eigen inzicht handelen, geeft Pisas een genuanceerder antwoord.
Hij wijst erop dat Curaçao momenteel geen coalitieregering heeft. In een regering die wel op een coalitie berust, moeten parlementariërs volgens hem rekening houden met de gemaakte politieke afspraken.
Pisas schrijft dat hij er op basis van zijn ervaring in de Curaçaose politiek niet aan twijfelt dat dergelijke afspraken ook in de praktijk worden gerespecteerd.
Op de afzonderlijke vraag of Statenleden politieke gevolgen kunnen ondervinden wanneer zij hun constitutionele taken uitvoeren, antwoordt de premier dat dergelijke sancties in ieder geval geen praktijk zijn van de huidige regering.
Democratische controle
Osepa had in zijn brief gewaarschuwd dat politieke loyaliteit niet boven de controlerende taak van het parlement mag worden geplaatst.
Volgens het PNP-Statenlid zou een dergelijke ontwikkeling het evenwicht tussen regering en parlement aantasten. Hij stelde dat volksvertegenwoordigers hun onafhankelijkheid moeten behouden, ook wanneer zij kritiek leveren op hun eigen politieke partij.
Pisas onderschrijft in zijn beantwoording dat parlementaire controle een fundamentele waarborg is tegen machtsmisbruik.
De premier gaat in zijn antwoorden niet inhoudelijk in op de specifieke eerdere uitspraken die voor Osepa aanleiding waren om de vragen te stellen. Evenmin licht hij toe welke maatregelen bestaan om parlementariërs tegen eventuele politieke druk te beschermen.
