Machado geweerd van route via Curaçao nu VS positie in Venezuela verstevigen
WILLEMSTAD – De Verenigde Staten lijken oppositieleider María Corina Machado voorlopig liever buiten Venezuela te houden. Haar geplande terugkeer via Curaçao werd op het laatste moment tegengehouden, terwijl Washington juist steeds intensiever samenwerkt met de Venezolaanse interim-regering van Delcy Rodríguez. Uitspraken van de Amerikaanse consul op Curaçao laten zien hoe ver die samenwerking inmiddels gaat.
De Nederlandse ambassadeur in Washington, Birgitta Tazelaar, had Machado op 24 juni toestemming gegeven om naar Curaçao te vliegen. Vanaf het eiland wilde de oppositieleider verder reizen naar Venezuela, dat kort daarvoor was getroffen door zware aardbevingen. Machado beschikt niet over een geldig Venezolaans paspoort en was daarom afhankelijk van Nederlandse en Amerikaanse medewerking.
Een dag later trok Tazelaar haar toestemming volgens de NOS weer in, terwijl Machado al onderweg was. Haar vliegtuig moest terugkeren naar Manassas in de Amerikaanse staat Virginia. De ambassadeur zou aanvankelijk van de Amerikaanse onderminister van Buitenlandse Zaken Chris Landau hebben begrepen dat minister Marco Rubio de reis steunde. Dat bleek niet het officiële standpunt van Washington te zijn.
Volgens Axios willen Amerikaanse beleidsmakers voorkomen dat Machado zich in Venezuela als gezicht van de hulpverlening kan presenteren. Ook wil Washington niet de indruk wekken dat het haar terugkeer actief organiseert of dat Amerikaanse bescherming voor haar klaarstaat. Binnen het Witte Huis wordt Machado inmiddels beschouwd als een mogelijke politieke stoorzender.
Nieuwe verhouding met Caracas
Dat oordeel past binnen de nieuwe Amerikaanse strategie tegenover Venezuela. Na de gevangenneming van Nicolás Maduro door Amerikaanse militairen op 3 januari kwam vicepresident Delcy Rodríguez aan de macht. Hoewel zij jarenlang een van de belangrijkste bestuurders onder Maduro was, werkt Washington nu rechtstreeks met haar samen.
De regering-Trump rekent voorlopig op Rodríguez om de rust te bewaren, de olieproductie op gang te brengen en Amerikaanse toegang tot de Venezolaanse economie mogelijk te maken. De VS hieven in april zelfs de persoonlijke sancties tegen haar op.
De humanitaire operatie na de aardbevingen heeft die samenwerking verder zichtbaar gemaakt. De Amerikaanse consul op Curaçao, Ramón ‘Chico’ Negrón, omschrijft de huidige relatie met Venezuela als “zeer strategisch en belangrijk”. Volgens hem zou een hulpoperatie van deze omvang vóór de machtswisseling in januari politiek onmogelijk zijn geweest.
“Door de huidige samenwerking tussen de Verenigde Staten en Venezuela kunnen we dit doen, met zeer weinig beperkingen”, zei Negrón. Hij stelde bovendien dat de Verenigde Staten zich sinds januari “op officiële wijze” hebben verbonden aan wat er in Venezuela gebeurt.
Curaçao als lanceerplatform
Curaçao speelt in die Amerikaanse inzet een centrale logistieke rol. Volgens Negrón is Hato de dichtstbijzijnde beschikbare Amerikaanse faciliteit bij Caracas. De basis wordt gebruikt als doorvoerhaven en vertrekpunt voor militaire vliegtuigen, reddingsteams, hulpgoederen en personeel.
Via Curaçao zijn onder meer water, zwaar materieel, stedelijke reddingsteams en hulpverleners uit de Verenigde Staten en andere landen naar Venezuela gebracht. De consul sprak van meer dan duizend en mogelijk ongeveer 1.500 betrokken militairen, diplomaten, hulpverleners en medewerkers van overheidsdiensten en particuliere organisaties.
Ook Amerikaanse marineschepen zijn bij de operatie betrokken. Daarnaast hebben Amerikaanse teams meegewerkt aan het herstellen van Venezolaanse vliegvelden, waardoor grotere Amerikaanse toestellen inmiddels rechtstreeks naar Caracas kunnen vliegen. De operatie via Curaçao is volgens Negrón verreweg de grootste Amerikaanse inzet vanuit de faciliteit op Hato sinds hij op het eiland werkt.
Daarmee is de Amerikaanse aanwezigheid niet langer beperkt tot drugsbestrijding en gezamenlijke veiligheidsoperaties in het Caribisch gebied. Amerikaanse vliegtuigen, schepen, militairen, diplomaten en technische teams opereren nu met instemming van de machthebbers in Caracas in en rond Venezuela.
De aardbevingen vormen daarvoor de humanitaire aanleiding. De omvang en snelheid van de operatie laten tegelijkertijd zien dat Washington sinds het vertrek van Maduro veel steviger voet aan de grond heeft gekregen. Dat betekent niet automatisch dat sprake is van een permanente Amerikaanse militaire aanwezigheid. Wel beschikt Washington inmiddels over operationele toegang en politieke invloed die enkele maanden geleden ondenkbaar waren.
Machado past niet in overgangsstrategie
In die nieuwe verhouding vormt Machado een complicerende factor. Zij geniet veel steun onder Venezolanen die een volledige breuk met het Maduro-regime willen. Maar haar terugkeer kan het wankele machtsevenwicht verstoren waarop de Amerikaanse samenwerking met Rodríguez rust.
Washington lijkt daarom niet langer in de eerste plaats te kiezen voor de oppositieleider die jarenlang het internationale gezicht van het verzet tegen Maduro was. De prioriteit ligt bij bestuurlijke stabiliteit, economische wederopbouw en een Venezolaanse regering waarmee de Verenigde Staten direct zaken kunnen doen.
De mislukte reis via Curaçao maakt die keuze zichtbaar. Terwijl Amerikaanse hulpverleners, vliegtuigen en schepen steeds gemakkelijker toegang krijgen tot Venezuela, wordt Machado buiten de deur gehouden. Curaçao is daarmee niet alleen een humanitair knooppunt geworden, maar ook een schakel in de nieuwe Amerikaanse machtsorde rond Venezuela.
