Hoeveel Venezolanen wonen er op Curaçao? Het echte antwoord is: niemand weet het

WILLEMSTAD – Hoeveel Venezolanen wonen er werkelijk op Curaçao? Het cijfer dat momenteel het vaakst wordt genoemd is 6.903. Maar dat is geen telling. Het is een schatting van het regionale vluchtelingenplatform R4V, gebaseerd op de volkstelling van 2023 en een correctie voor mensen die vermoedelijk buiten die telling zijn gebleven. Een actueel, exact aantal Venezolanen, en al helemaal van degenen zonder geldige verblijfsstatus, is er niet.

R4V, het regionale samenwerkingsverband van onder meer VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR en migratieorganisatie IOM, schatte het aantal Venezolaanse vluchtelingen en migranten op Curaçao in augustus 2025 op 6.903. In de regionale update van november werd dat cijfer opnieuw opgenomen. R4V schrijft expliciet dat voor Curaçao geen volledige actuele registratie beschikbaar is en dat daarom met een berekening wordt gewerkt.

Als uitgangspunt gebruikt R4V de Census 2023. Volgens die volkstelling woonden toen 4.263 mensen op Curaçao die in Venezuela waren geboren. Dat waren er fors meer dan in 2011, toen het CBS 1.691 in Venezuela geboren inwoners telde. Maar ook dat cijfer vertelt maar een deel van het verhaal.

Geboorteland is niet hetzelfde als nationaliteit

Het CBS telde in 2023 daarnaast 3.479 inwoners met de Venezolaanse nationaliteit. Dat is minder dan de 4.263 mensen die in Venezuela waren geboren. Het verschil ontstaat onder meer doordat iemand in Venezuela geboren kan zijn maar inmiddels de Nederlandse of een andere nationaliteit bezit. Bovendien was bij ruim 4.000 inwoners in de census de nationaliteit niet bekend.

De cijfers 4.263 en 3.479 kunnen daarom niet worden gebruikt om rechtstreeks vast te stellen hoeveel Venezolanen legaal of illegaal op Curaçao verblijven.

Daar komt bij dat de census juist de groep die het moeilijkst te tellen is mogelijk deels heeft gemist: mensen zonder reguliere verblijfsstatus.

R4V zegt dat expliciet. Voor de Curaçaose schatting gebruikt het platform de Census 2023 als basis, maar partners op het eiland signaleren dat mensen in een irreguliere situatie waarschijnlijk zijn ondervertegenwoordigd. R4V heeft daarom een correctie toegepast voor mogelijke ondertelling en voor nieuwe binnenkomsten na de census. Zo komt het platform uit op 6.903.

Een verschil van ongeveer 2.640

Leg je de R4V-schatting van 6.903 naast de 4.263 in Venezuela geboren inwoners uit de census, dan ontstaat een verschil van ongeveer 2.640 personen.

Dat verschil is verleidelijk om te lezen als het aantal ongedocumenteerde Venezolanen op Curaçao. Maar dat kan niet.

Een deel van de 2.640 kan bestaan uit Venezolanen die na de census legaal naar Curaçao zijn gekomen. Tegelijk kunnen mensen zonder papieren juist wél aan de census hebben meegedaan. Anderen kunnen sinds 2023 weer zijn vertrokken. Ook naturalisaties, verblijfsvergunningen die aflopen en mensen die hun status later regulariseren maken een eenvoudige aftreksom onmogelijk.

Het verschil van 2.640 is daarom hooguit een aanwijzing dat de officiële bevolkingsregistratie een aanzienlijke groep niet volledig weerspiegelt. Het is geen telling van mensen zonder papieren.

R4V denkt dat irreguliere groep groot is

Wel zijn er aanwijzingen dat het om een substantiële groep gaat. R4V stelt dat in het Caribische deel van zijn werkgebied de meeste Venezolaanse vluchtelingen en migranten in een irreguliere situatie verblijven. Het platform wijst daarbij op beperkte mogelijkheden om hun verblijf te regulariseren.

Voor Curaçao is dat relevant, omdat veel Venezolanen in het verleden regulier het eiland binnenkwamen, bijvoorbeeld als toerist, maar na het verstrijken van hun toegestane verblijfsduur bleven. Zij zijn dan niet noodzakelijk clandestien het land binnengekomen, maar hebben op enig moment hun reguliere status verloren.

Ook daardoor is het begrip ‘ongedocumenteerd’ ingewikkeld. Iemand kan bijvoorbeeld wel een geldig Venezolaans paspoort hebben, maar geen geldige Curaçaose verblijfsvergunning.

Oude schatting fors naar beneden bijgesteld

Opvallend is bovendien dat R4V zijn eigen schatting eerder fors heeft aangepast. Voor december 2023 stond Curaçao nog op 11.593 Venezolaanse vluchtelingen en migranten. In de update van 2025 werd dat teruggebracht naar 6.903, een verschil van 4.690 mensen.

Dat betekent niet dat bijna vijfduizend Venezolanen Curaçao daadwerkelijk hebben verlaten. R4V veranderde de methode. De nieuwe berekening gebruikt de Census 2023 als stevigere basis en corrigeert die vervolgens voor vermoedelijke ondertelling en latere migratie. Dat laat tegelijk zien hoe onzeker dergelijke aantallen zijn.

Wat ontbreekt

Om beter te kunnen inschatten hoeveel Venezolanen zonder geldige verblijfsstatus op Curaçao wonen, is vooral één ander cijfer nodig: hoeveel Venezolanen hebben op dit moment daadwerkelijk een geldige verblijfsstatus?

Als Justitie of de toelatingsautoriteiten kunnen aangeven hoeveel Venezolaanse staatsburgers momenteel over een geldige verblijfsvergunning beschikken, kan dat aantal worden afgezet tegen de geschatte totale populatie.

Ook dat levert waarschijnlijk geen exacte telling op, maar wel een veel beter onderbouwde bandbreedte.

Tot die tijd zijn er verschillende cijfers die ieder iets anders meten: 4.263 mensen die in Venezuela zijn geboren, 3.479 mensen met de Venezolaanse nationaliteit en een R4V-schatting van 6.903 Venezolaanse vluchtelingen en migranten.

Hoeveel Venezolanen er werkelijk vandaag op Curaçao wonen, weet dus niemand precies. En hoeveel daarvan zonder geldige verblijfsstatus verblijven, al helemaal niet.