Curaçao stelt nationaal beleid voor suïcidepreventie vast, actuele landelijke cijfers ontbreken
WILLEMSTAD – Curaçao krijgt voor de periode 2026-2030 een nationaal beleidskader voor suïcidepreventie. De Raad van Ministers heeft ingestemd met ‘BIBA BIDA’. Het ministerie van Gezondheid moet het beleid nu uitwerken in een actie- en implementatieplan. Maar hoe groot het probleem op Curaçao momenteel is, valt moeilijk vast te stellen: actuele landelijke cijfers over zelfdodingen en pogingen zijn niet openbaar beschikbaar.
BIBA BIDA is gebaseerd op het programma LIVE LIFE van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO. Dat programma richt zich onder meer op vroegtijdige herkenning van suïcidaal gedrag, ondersteuning van mensen met suïcidegedachten, preventie onder jongeren en verantwoorde berichtgeving over zelfdoding. Ook registratie en monitoring horen bij de aanpak.
De regering kiest voor een aanpak waarbij verschillende sectoren moeten samenwerken. Het ministerie van Gezondheid, Milieu en Natuur krijgt de leiding. Een concreet uitvoeringsplan moet nog worden opgesteld. Uit het kabinetsbesluit blijkt niet welk budget daarvoor beschikbaar komt, wanneer het plan gereed moet zijn of welke meetbare doelen Curaçao voor 2030 stelt.
Cijfers zijn oud
De meest recente openbare sterftecijfers die bij het voormalige Volksgezondheid Instituut Curaçao te vinden zijn, gaan terug tot 2007. Tussen 2005 en 2007 werden achttien sterfgevallen door zelfdoding geregistreerd, overeenkomend met 3,8 per 100.000 inwoners. Het instituut waarschuwde destijds al dat sprake kon zijn van onderregistratie.
Meer recente gegevens zijn vooral afkomstig uit onderzoek onder specifieke groepen.
In de Global School-based Student Health Survey uit 2015 zei ruim elf procent van de onderzochte scholieren dat zij in het voorafgaande jaar serieus hadden overwogen een einde aan hun leven te maken. Bij meisjes was dat bijna zestien procent, tegenover ongeveer zeven procent bij jongens. Van de scholieren met ernstige suïcidegedachten zei ruim de helft daadwerkelijk één of meer pogingen te hebben gedaan.
Die gegevens zijn inmiddels ruim tien jaar oud en zeggen niets over de huidige omvang van het probleem.
In mei schreef Curacao.nu nog dat internationaal onderzoek van WHO en PAHO een sterke stijging van zelfdoding onder jongeren in de Amerika’s laat zien. Voor Curaçao moest daarbij opnieuw worden teruggevallen op de scholierenenquête uit 2015 en oudere lokale gegevens.
Nieuw onderzoek Brasami
In 2025 begonnen verslavingskliniek Brasami en praktijk Calm Waters daarom een nieuwe enquête naar suïcidegedachten en -pogingen. Brasami zei destijds dat er op Curaçao nauwelijks cijfermateriaal beschikbaar was en dat daardoor onvoldoende bekend was over de omvang van het probleem.
Aan die enquête deden 341 mensen mee. Na correctie van de gegevens bleven 310 respondenten over. Volgens projectleider Verda Betrian kwam onder de deelnemers een verband naar voren tussen recent middelengebruik en binge drinking enerzijds en suïcidegedachten of een poging anderzijds. Ook waren er respondenten die niemand hadden met wie zij over hun gedachten konden praten of niet wisten waar zij hulp konden zoeken.
De enquête is geen actuele landelijke registratie van suïcides en pogingen. De resultaten kunnen daarom niet worden gebruikt om vast te stellen welk deel van de Curaçaose bevolking met suïcidaliteit te maken heeft.
Hulpverlening uitgebreid
De geestelijke gezondheidszorg heeft de afgelopen jaren al enkele stappen gezet. Sinds maart 2025 beschikt Curaçao over een centrale GGZ-crisisdienst voor mensen in acute psychische nood, waaronder mensen met suïcidegedachten. De dienst is een samenwerking tussen PSI-Skuchami, Klinika Capriles, Brasami en Fundashon pa Maneho di Adikshon.
Een belangrijke vraag bij de verdere uitwerking wordt hoe Curaçao de omvang en ontwikkeling van suïcide en suïcidepogingen gaat meten. De WHO noemt betrouwbare registratie, monitoring en evaluatie expliciet als voorwaarden voor een nationaal preventiebeleid.
Zonder zo’n registratie is moeilijk vast te stellen welke groepen het grootste risico lopen, of het aantal gevallen stijgt of daalt en of maatregelen uit BIBA BIDA effect hebben.
Hulp nodig? Wie op Curaçao met suïcidegedachten rondloopt, kan contact opnemen met de huisarts of PSI-Skuchami. Bij acute nood kan 911 worden gebeld. Buiten kantooruren kan ook de huisartsenpost hulp inschakelen.
