WILLEMSTAD – De Curaçaose schrijver, dichter en oud-docent Joseph ‘Jopi’ Hart is afgelopen vrijdag overleden. Hart werd geboren op Bonaire en groeide op in Otrobanda op Curaçao. In zijn boeken stonden sociale ongelijkheid, criminaliteit, politiek en de doorwerking van het slavernijverleden centraal. Hart was 85 jaar.
Hart werd op 1 oktober 1940 geboren op Bonaire. Hij volgde op Curaçao de onderwijzersopleiding en studeerde daarna Engels in Nederland. Na zijn terugkeer gaf hij onder meer Engels aan het Radulphus College en de toenmalige Universiteit van de Nederlandse Antillen, de huidige University of Curaçao. Ook was hij actief als schoolbestuurder.
Pas later in zijn leven legde Hart zich volledig toe op de literatuur. In 2000 verscheen Entrega, een dichtbundel in vier talen. Daarna volgden de Engelstalige romans Election Dance in 2006 en The Yard in 2010. Verkiezingsdans, de Nederlandstalige versie van zijn eerste roman, verscheen in 2013. Daarna kwamen Kruispunt in 2015 en De wooncirkel in 2017. In 2024 verscheen nog Contrasten in kleur.
Sociale rechtvaardigheid
Hart gebruikte zijn romans nadrukkelijk om maatschappelijke problemen op Curaçao aan de orde te stellen. In Verkiezingsdans schreef hij over corruptie in de politiek, georganiseerde misdaad en armoede. Kruispunt draait om het geweld van een jonge crimineel en in De wooncirkel richtte Hart zich op het slavernijverleden en de gevolgen daarvan voor latere generaties.
Literatuurgeschiedenis typeert hem als een schrijver die op zoek was naar sociale rechtvaardigheid. Hart zelf zei over zijn schrijverschap dat zijn werk voortkwam uit zijn sterke betrokkenheid bij de sociaal-culturele geschiedenis van Curaçao.
Zijn politieke roman Election Dance kreeg jaren na verschijning extra aandacht. Het boek gaat over een idealistische docent die de politiek ingaat en daar wordt geconfronteerd met corruptie, drugscriminaliteit en bedreigingen. Na de moord op politicus Helmin Wiels in 2013 werd gewezen op de overeenkomsten tussen de fictieve wereld die Hart jaren eerder had beschreven en ontwikkelingen op Curaçao.
Otrobanda
Een belangrijke plaats in het leven en werk van Hart was Otrobanda. Hij groeide er op en de wijk keert terug in zijn romans. Ook zette hij zich in voor het behoud van de geschiedenis en cultuur van de wijk en leidde hij jarenlang wandelingen door Otrobanda.
In een eerder gesprek vertelde Hart hoe sterk die verbondenheid was. Hij herinnerde zich Otrobanda als een middenstandswijk waarin welgestelde families en gewone Curaçaoënaars naast elkaar leefden. Zelf groeide hij op in de Frederikstraat. Hoewel de wijk later sterk veranderde en toeristischer werd, voelde hij zich er nog altijd op zijn gemak.
Tijdens zijn wandelingen vertelde Hart niet alleen over gebouwen, maar vooral over de mensen en de geschiedenis achter de wijk. Ook het Afrikaanse erfgoed en het slavernijverleden kregen daarbij aandacht.
Hart was daarnaast actief binnen verschillende culturele organisaties op Curaçao. Voor zijn maatschappelijke en culturele verdiensten werd hij benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau.
Met zijn overlijden verliest Curaçao een schrijver voor wie literatuur nauw verbonden was met de samenleving waarin hij leefde. Zijn boeken vertellen niet alleen verhalen, maar behandelen steeds opnieuw de vraag hoe Curaçao omgaat met ongelijkheid, geweld, politiek en zijn eigen geschiedenis.
