Curaçao scoort slecht waar UNESCO al voor waarschuwt: geen antwoord op informatieverzoeken
WILLEMSTAD – Terwijl UNESCO waarschuwt dat burgers wereldwijd moeite hebben om informatie van overheden te krijgen, is op Curaçao nog altijd geen openbaar inzicht in hoe de eigen Landsverordening openbaarheid van bestuur, LOB, in de praktijk wordt uitgevoerd. Fundashon Kòrsou Transparente vroeg daar op 23 juli cijfers over op, maar heeft ruim twee maanden later nog geen antwoord gekregen.
De stichting wil onder meer weten hoeveel LOB-verzoeken jaarlijks bij de overheid worden ingediend, hoeveel daarvan worden toegewezen of afgewezen en hoeveel binnen de wettelijke termijn worden behandeld. Ook vroeg FKT naar bezwaar- en beroepszaken en mogelijke knelpunten bij de behandeling van informatieverzoeken. Op 24 augustus stuurde de stichting een herinnering. Ook daarop kwam volgens FKT geen reactie.
Dat is opvallend omdat de LOB zelf voorschrijft dat een bestuursorgaan uiterlijk binnen drie weken op een informatieverzoek moet beslissen. Die termijn mag één keer met maximaal drie weken worden verlengd, maar de verzoeker moet daarvan vóór het verlopen van de eerste termijn schriftelijk en gemotiveerd op de hoogte worden gesteld.
De wet verplicht de minister van Algemene Zaken bovendien jaarlijks vóór 1 juli aan de Staten verslag uit te brengen over de manier waarop de LOB in het voorgaande jaar is toegepast.
Wereldwijd probleem
De Curaçaose situatie sluit aan bij een internationaal probleem waarvoor UNESCO aandacht vraagt op de Internationale Dag voor Universele Toegang tot Informatie, vandaag.
Uit een test van UNESCO en het Centre for Law and Democracy in 76 landen blijkt dat bij 38 procent van 146 identieke informatieverzoeken geen inhoudelijk antwoord kwam. In 42 procent van de gevallen werd alle gevraagde informatie verstrekt. Gemiddeld duurde een antwoord 22 dagen.
Volgens UNESCO hadden in 2025 in totaal 141 landen en gebieden een wettelijke garantie op toegang tot overheidsinformatie. De organisatie benadrukt dat een wettelijke regeling alleen niet voldoende is en dat ook de uitvoering en het toezicht daarop moeten functioneren.
Ook op Curaçao naar rechter
Dat de wettelijke termijnen op Curaçao niet altijd worden gehaald, bleek dit jaar onder meer bij een informatieverzoek over de uitbreiding van Baoase bij Marie Pampoen. Een inwoner vroeg bouw- en andere vergunningen op, maar kreeg niet binnen de maximale termijn van zes weken antwoord.
Pas nadat hij naar de rechter was gestapt, verstrekte de overheid de documenten alsnog. Daardoor hoefde de rechter niet meer inhoudelijk over de weigering te oordelen.
Ook de Ombudsman signaleert problemen in het contact tussen burgers en overheid. Het instituut behandelde in 2025 in totaal 1.340 verzoeken, bijna veertig procent meer dan een jaar eerder. Burgers kloppen onder meer aan omdat zij informatie missen, overheidsinstanties moeilijk bereikbaar zijn of niet weten bij welke instantie zij terechtkunnen.
Onafhankelijke journalistiek
UNESCO en internationale mediaorganisaties wijzen daarnaast op het belang van onafhankelijke journalistiek. Door de snelle verspreiding van informatie via sociale media en de opkomst van kunstmatige intelligentie wordt het volgens hen moeilijker om betrouwbare informatie te onderscheiden van gemanipuleerde of bewust misleidende berichten.
Ook het afsluiten van internet neemt wereldwijd toe. Access Now en de internationale coalitie #KeepItOn registreerden in 2025 in totaal 313 internetafsluitingen in 52 landen, het hoogste aantal sinds de organisatie deze cijfers bijhoudt.
UNESCO roept overheden op niet alleen het recht op informatie wettelijk vast te leggen, maar er ook voor te zorgen dat burgers de informatie in de praktijk daadwerkelijk krijgen.
