WILLEMSTAD - Een diploma hoort het begin van een toekomst te zijn. Voor kinderen zonder papieren op Curaçao kan het juist het eindpunt blijken. In het zesde deel van Schaduwkinderen van Curaçao vertelt Berber van Beek het verhaal van Marvin, die ondanks zijn kwetsbare positie het VWO haalt, maar daarna vastloopt omdat hij geen verblijfsstatus en nauwelijks officiële documenten heeft. Zijn verhaal laat zien hoe Curaçao talent opleidt, maar het vervolgens niet altijd een legale plek geeft om verder te studeren, te werken of te blijven.
door | Berber van Beek
Wat het betekent als niemand weet wat er mag, vertelt het verhaal van Marvin.
In 5 VWO gaat het mis met Marvin. Wanneer de school voor zijn eindexamen om een ID vraagt, blijkt dat hij die niet heeft. Zijn cijfers kelderen, hij trekt zich terug en zakt zo snel weg dat hij suïcidale klachten krijgt. Zijn leraren kennen hem, zien hem veranderen in iemand die ze niet meer herkennen, en slaan alarm.
Al die jaren daarvoor was daar niets van te merken. Marvin ging gewoon naar school, haalde zijn cijfers, kwam op het VWO terecht, op zichzelf al zeldzaam voor een kind in zijn situatie. Bezorgd gaan de sociaal maatschappelijk werker en zijn mentor naar zijn huis. Daar breekt hij: hij heeft geen papieren en is in feite staatloos. Geboren op Curaçao, uit ouders zonder papieren.
Officieel bestaat hij niet. Zonder ID geen diploma, dacht hij op dat moment, en dus geen toekomst. Waarom nog zijn best doen? De twee schrikken zo van zijn verhaal dat ze hem ter plekke beloven: hij krijgt zijn diploma, ook al weten ze niet zeker of dat wel mag. Marvin knapt op, komt uit de put, en gaat weer zijn best doen.
Een leerkracht herkent het patroon: “We weten eigenlijk nooit wanneer een kind ongedocumenteerd is. Soms komen we er per ongeluk achter, doordat het slecht gaat op school.” De omstandigheden zijn vaak al zwaar, los van de status: spanningen thuis, armoede, taalbarrière, onzekerheid die niet weggaat. Bij Marvin dreigde ook nog huisuitzetting, tot de school hulp inschakelde. Alles bij elkaar, concluderen de mentor en de sociaal maatschappelijk werker:
“Een jongen die hier doorheen komt en op het VWO zit, moet wel een genie zijn.”
Marvin haalt zijn VWO-diploma. Zijn eerste officiële document. Maar het brengt hem nergens: zonder verblijfsvergunning of documenten mag hij niet werken, kan hij geen vervolgstudie volgen, en loopt hij voortdurend het risico op uitzetting, naar het land van een van zijn ouders, een land dat hij zelf helemaal niet kent.
Het diploma is geen begin, maar een eindpunt. Niet alleen voor Marvin, maar voor alle kinderen in zijn situatie. Na alles geprobeerd te hebben, blijft er één weg over: de bouw. Illegaal, met alle risico’s van dien. Zonder verzekering. Zonder zekerheid. Zonder toekomst.
“Hoeveel talent laat Curaçao liggen, nadat het er zelf in heeft geïnvesteerd?”
Zijn mentor vat het samen: “Een kind zonder papieren, hier geboren en getogen.” Hij voelt zich Yu di Kòrsou, en dat is dat eigenlijk ook. “Hij heeft de brains om dit eiland verder te brengen.”
Deze publicatie kwam tot stand met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.
