WILLEMSTAD - Curaçao zou met de Landsverordening op de Kansspelen, de LOK, definitief afscheid nemen van zijn omstreden onlinegokstelsel. De particuliere masterlicentiehouders die jarenlang vrijwel naar eigen inzicht sublicenties uitgaven, zouden verdwijnen. Voortaan zou de Curaçao Gaming Authority rechtstreeks vergunningen verstrekken en publiek toezicht houden.
Redactioneel commentaar
Maar mogelijk is de particuliere poortwachter niet verdwenen. Misschien is hij alleen vervangen door een digitale poortwachter op Malta.
Minister van Financiën Charles Cooper zegt dat de CGA jaarlijks 8,3 miljoen Caribische gulden betaalt aan Mario Galea of diens onderneming. Dat is volgens hem meer dan 35 procent van de inkomsten die Curaçao uit de onlinegoksector ontvangt. Cooper wil weten waarvoor wordt betaald, of de opdracht openbaar is aanbesteed en waar de database met gegevens van vergunninghouders staat: op Curaçao, Malta, in Londen of elders.
Daarmee liggen twee vragen op tafel. Heeft de LOK het oude systeem werkelijk veranderd? En weet Cooper misschien meer dan hij zegt?
De nieuwe masterlicentiehouder
Onder het oude stelsel bepaalden enkele particuliere masterlicentiehouders welke gokbedrijven onder hun vergunning mochten opereren. Zij ontvingen de vergoedingen en moesten in theorie toezicht houden. In de praktijk stond de overheid op afstand en was het toezicht beperkt.
De LOK beloofde het tegenovergestelde: rechtstreekse vergunningen, controle door een publieke autoriteit en inkomsten voor Curaçao.
Maar wanneer een buitenlandse onderneming het digitale platform levert, aanvragen verwerkt, documenten controleert, risico’s selecteert en adviseert welke bedrijven kunnen worden toegelaten, kan het verschil vooral op papier bestaan. De CGA zet dan formeel de handtekening, terwijl de feitelijke beoordeling elders plaatsvindt.
Als de CGA werkelijk volledig de baas is, moet eenvoudig kunnen worden aangetoond wie aanvragen beoordeelt, wie toegang heeft tot dossiers, waar de gegevens staan en welke werkzaamheden tegenover 8,3 miljoen gulden staan.
Iedereen naar binnen?
Er is nog geen openbaar bewijs dat private personen of ondernemingen bepalen wie wel of geen vergunning krijgt. Evenmin staat vast dat vrijwel iedere aanvrager wordt toegelaten. Maar dit lijkt slechts een kwestie van tijd.
In ieder geval zou de CGA cijfers moeten publiceren: hoeveel aanvragen zijn ontvangen, hoeveel inhoudelijk onderzocht, hoeveel afgewezen, ingetrokken, geschorst of ingetrokken na vergunningverlening? Zonder die cijfers weten we niet of Curaçao werkelijk selecteert of hoofdzakelijk registreert.
Als bestaande gokbedrijven zonder zware inhoudelijke toets konden doorstromen van een sublicentie naar een rechtstreekse vergunning, is de hervorming minder ingrijpend dan voorgesteld. De masterlicentiehouders verdwenen, maar hun klanten konden verder via een centraal digitaal loket.
Dat kan ook verklaren waarom de overgang naar de LOK, ondanks de grote financiële belangen, uiteindelijk niet tot een massale openbare opstand van de oude sector leidde. Stilte is geen bewijs van een afspraak. Maar mogelijk begreep de sector dat de verpakking zou veranderen zonder dat het verdienmodel werkelijk werd bedreigd. Het spel kon dan grotendeels doorgaan.
De Raad van Advies waarschuwde
De Raad van Advies waarschuwde voor het betrekken van externe nationale of internationale instellingen bij het toezicht. Er moest een duidelijke wettelijke grondslag zijn. Ook moesten deskundigheid, onafhankelijkheid, bevoegdheden, looptijd, vergoeding en toepasselijk recht worden geregeld. De Raad koppelde dat aan het legaliteitsbeginsel en de rechtszekerheid.
Een overheid mag software en deskundigheid inkopen. Maar wanneer een buitenlandse leverancier inhoudelijk bepaalt wie wordt toegelaten of welke overtredingen worden aangepakt, is geen sprake meer van gewone ICT-ondersteuning. Dan worden publieke taken uitgeoefend en is een wettelijke basis noodzakelijk.
Een toezichthouder wordt niet publiek doordat het logo van de CGA boven het formulier staat.
Vraagt Cooper, of vertelt hij?
Ook Coopers optreden verdient kritisch onderzoek. Hij presenteert zijn mededelingen als vragen. Waarom wordt 8,3 miljoen betaald? Wat doet die man die hij noemt, Mario Galea daarvoor? Was er een aanbesteding? Waar staat de database?
Maar Cooper kent het exacte bedrag, de vermoedelijke ontvanger, het land waar het geld terechtkomt en het aandeel van de betaling in de totale gokinkomsten. Hij zegt bovendien dat de betaling al jaren loopt.
Die informatie komt niet uit de lucht vallen. Cooper moet minimaal beschikken over financiële gegevens, een interne briefing, documenten of een goed ingevoerde bron binnen de CGA.
Waarschijnlijk weet hij dus dát er wordt betaald en aan wie, maar zegt hij niet alles wat hij al weet over de achtergrond. Zijn vragen zijn daarmee geen neutrale verzoeken om informatie. Het zijn beschuldigingen in vraagvorm.
Dat kan juridische voorzichtigheid zijn. Misschien wil Cooper eerst een formeel onderzoek afronden. Maar het kan ook politieke tactiek zijn: afstand nemen van voormalig minister Javier Silvania, druk zetten op de CGA en Galea, of de publieke opinie voorbereiden op beëindiging van het contract.
Met vraagtekens kan een minister een verdenking lanceren zonder meteen alle bewijzen te publiceren.
Cooper moet daarom niet alleen vertellen wat hij nog wil onderzoeken. Hij moet bekendmaken wat hij al weet. Wanneer hoorde hij voor het eerst van de betaling? Welke documenten heeft hij gezien? Wie informeerde hem? En waarom wordt de overeenkomst nog altijd uitgevoerd?
Open het contract
De oplossing is eenvoudig: publiceer het contract, de facturen, de aanbestedingsstukken, de afspraken over gegevensopslag en de taakverdeling tussen Galea, diens onderneming en de CGA. Publiceer ook de cijfers over toegekende en afgewezen vergunningen.
Dan kan worden vastgesteld of Curaçao voor een hoog bedrag een technisch platform heeft gekocht, of feitelijk een deel van zijn toezichthouder huurt.
Tot die tijd blijven twee onaangename mogelijkheden bestaan. Of Cooper weet meer dan hij zegt en doseert zijn informatie om politieke redenen. Of hij weet werkelijk zo weinig dat hij een persoon publiekelijk beschuldigt zonder de onderliggende stukken te kennen.
Geen van beide past bij behoorlijk bestuur.
Als uiteindelijk blijkt dat een buitenlandse partij voor 8,3 miljoen gulden feitelijk bepaalt wie een Curaçaose gokvergunning krijgt, heeft de LOK de masterlicentiehouders niet afgeschaft. Dan is hun functie gecentraliseerd, gedigitaliseerd en naar Malta verplaatst.
Dan is de hervorming vooral oude wijn in een peperdure nieuwe zak.
