Curaçaose wijsheid die generaties lang in families leefde, moet volgens onderzoekers naar de klas
WILLEMSTAD – Curaçaose wijsheid en manieren van denken die generaties lang vooral binnen families en gemeenschappen zijn doorgegeven, zouden volgens onderzoekers veel bewuster een plaats moeten krijgen in het onderwijs. Dat is een van de conclusies van het project Curaçaose verhalen, waarvan de resultaten vandaag in Kura Hulanda worden gepresenteerd.
Het onderzoek is uitgevoerd door Stichting Nos Rais. Het projectteam sprak met vijftien Curaçaoënaars over hun leven, familie en geschiedenis. In die gesprekken zeggen de onderzoekers steeds dezelfde elementen te hebben teruggevonden: verbondenheid, gemeenschapszin, creativiteit, meertaligheid en de relatie met de natuur. Het team vat die kenmerken samen onder de noemer ‘Caribische wijsheid’.
Een voorbeeld daarvan is het Curaçaose begrip mitar mitar, letterlijk half-half. Volgens verhalenverteller Lyongo Juliana staat dat voor een manier van denken waarbij niet altijd tussen twee mogelijkheden hoeft te worden gekozen. Als voorbeeld noemt hij het combineren van batata en arroz op één bord.
Volgens het project gaat daar een bredere houding achter schuil: verschillende perspectieven kunnen naast elkaar bestaan en met elkaar worden verbonden. De onderzoekers denken dat juist die manier van denken bruikbaar kan zijn in het onderwijs. Leerlingen zouden volgens hen niet alleen moeten leren kiezen tussen verschillende perspectieven, maar ook moeten leren omgaan met meerdere werkelijkheden tegelijk.
Nooit volledig verdwenen
Het onderzoek vertrekt daarbij bewust vanuit een andere invalshoek dan veel discussies over het slavernijverleden. Het projectteam vroeg niet alleen wat mensen en gemeenschappen in het verleden is aangedaan, maar ook welke kennis en wijsheid verloren is gegaan of onvoldoende zichtbaar is gebleven.
Volgens de onderzoekers is veel van die kennis nooit volledig verdwenen, maar werd die vooral in het dagelijks leven doorgegeven zonder dat zij expliciet werd benoemd. Juist daarom vinden zij het belangrijk die kennis nu bewuster te herkennen en over te dragen.
Zeven van de vijftien geïnterviewden krijgen binnen het project een prominente plaats. Naast Juliana gaat het onder anderen om Jefka Alberto, Vali Leonora, Rose Mary Allen, Joeri Oltheten, Sorandy Jacobs en Kris Kierindongo.
De onderzoeksresultaten worden vanmiddag gepresenteerd in het Kura Hulanda Conference Center aan vertegenwoordigers van het Cultuurfonds Caribisch Gebied en De Nederlandsche Bank. Beide organisaties hebben het project mede mogelijk gemaakt. Het onderzoek werd uitgevoerd door Steven de Lira van Gide-Nuhs.
