Nieuwe coalitie wijzigt weinig aan beleid Aruba, Curaçao en Sint Maarten
DEN HAAG – Het nieuwe coalitieakkoord van het kabinet-Jetten brengt voor Aruba, Curaçao en Sint Maarten geen fundamentele koerswijziging. In vergelijking met eerdere coalitieakkoorden onder de kabinetten-Schoof en -Rutte is vooral sprake van continuïteit: dezelfde thema’s, dezelfde instrumenten en opnieuw weinig concrete financiële toezeggingen.
Net als in de vorige akkoorden ligt de nadruk op goed bestuur, financiële discipline en versterking van de rechtsstaat in de autonome landen. Nederland presenteert zich opnieuw als partner binnen het Koninkrijk, maar koppelt samenwerking expliciet aan voorwaarden op het gebied van integriteit, bestuurlijke kwaliteit en naleving van rechtsstatelijke normen. Dat uitgangspunt was ook leidend in eerdere kabinetsperiodes, onder meer na de schuldsanering en tijdens de invoering van de landspakketten.
Ook financieel wijkt het nieuwe akkoord nauwelijks af van zijn voorgangers. Waar eerdere coalities incidenteel middelen vrijmaakten via leningen, herfinanciering of tijdelijke steunmaatregelen, bevat het huidige akkoord geen nieuwe structurele budgetten voor Aruba, Curaçao en Sint Maarten. De landen blijven aangewezen op eigen inkomsten, bestaande regelingen en investeringen onder strikte voorwaarden. Dat sluit aan bij de lijn van Schoof, waarin financiële steun vooral werd gekoppeld aan hervormingen en toezicht.
De landspakketten, die sinds 2020 de kern vormen van de samenwerking tussen Nederland en de drie landen, blijven ook onder het nieuwe kabinet het belangrijkste beleidsinstrument. Via deze afspraken werkt Nederland samen met de landen aan hervormingen op het gebied van overheidsfinanciën, onderwijs, sociale zekerheid en de publieke sector. Van een herziening van dit model of een nieuwe staatsrechtelijke benadering is geen sprake.
In vergelijking met eerdere akkoorden valt vooral op wat ontbreekt. Anders dan bij Caribisch Nederland, waar het kabinet expliciet middelen reserveert voor het sociaal minimum, blijft een vergelijkbare financiële paragraaf voor de autonome landen uit. Ook eerdere discussies over herijking van de Koninkrijksrelatie of meer gelijkwaardigheid in financiële zin krijgen in het nieuwe akkoord geen concrete uitwerking.
