Nederland wil Amerikaanse vliegbasis op Curaçao tot 2031 verlengen zonder extra voorwaarden
DEN HAAG – De Nederlandse regering wil de overeenkomst met de Verenigde Staten over het gebruik van de luchthavens van Curaçao en Aruba voor Amerikaanse drugsbestrijdingsvluchten met vijf jaar verlengen, tot 2 november 2031.
Dat blijkt uit een verslag van de Raad Buitenlandse Zaken van 12 oktober. De verlenging wordt voorbereid ondanks eerdere zorgen in de Tweede Kamer over Amerikaanse aanvallen op vermeende drugsboten in het Caribisch gebied. Aan de verlenging worden volgens eerdere mededelingen van minister Berendsen geen extra voorwaarden verbonden.
Het verdrag uit 2000 stelt de Verenigde Staten in staat om vanaf de luchthavens van Curaçao en Aruba surveillancevluchten uit te voeren, drugstransporten op te sporen en inlichtingen te verzamelen. Het gaat om zogenoemde Forward Operating Locations (FOL), die op Curaçao ook bekendstaan als Cooperative Security Locations (CSL).
De Nederlandse regering benadrukt in het verslag dat de toestemming uitsluitend betrekking heeft op onbewapende vluchten. Het is de vierde keer dat het verdrag wordt verlengd. Volgens het kabinet hebben Nederland en de Verenigde Staten een gezamenlijk belang bij de bestrijding van grensoverschrijdende en georganiseerde criminaliteit in het Caribisch gebied.
Zorgen Tweede Kamer
De voorgenomen verlenging is politiek gevoelig door de Amerikaanse militaire operaties in de regio. In het afgelopen jaar hebben de Verenigde Staten meerdere boten in het Caribisch gebied en de Stille Oceaan beschoten en vernietigd. Daarbij vielen volgens eerder onderzoek meer dan 220 doden.
Washington stelt dat het gaat om drugstransporten door terroristen, maar heeft daarvoor geen overtuigend openbaar bewijs geleverd. Juristen en mensenrechtenorganisaties betwijfelen of de aanvallen verenigbaar zijn met het internationaal recht.
Uit een eerdere rondgang van de NOS langs Tweede Kamerfracties bleek dat zowel coalitie- als oppositiepartijen aanvullende duidelijkheid verlangden voordat Nederland het verdrag zou verlengen.
Maar toen de NOS de schriftelijke reacties vervolgens voor de camera wilde vastleggen, wilden de betrokken Kamerleden hun eerdere zorgen niet herhalen. Zij verklaarden akkoord te gaan met de verlenging.
Geen nieuwe garanties
Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen liet eerder weten dat Nederland geen aanvullende voorwaarden aan de Amerikanen stelt. Volgens hem zijn de Verenigde Staten voor Nederland en de Caribische eilanden de belangrijkste partner bij de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit.
Het kabinet benadrukt dat het Koninkrijk niet betrokken was bij de Amerikaanse beschietingen van vermeende drugsboten.
Ook andere operaties
De Amerikaanse aanwezigheid op Hato ligt ook onder een vergrootglas omdat de luchthaven voor andere doeleinden dan drugsbestrijding is gebruikt.
Na de aardbevingen in Venezuela werd Curaçao ingezet als uitvalsbasis voor een Amerikaanse humanitaire hulpoperatie met militaire vliegtuigen. Volgens de Amerikaanse consul gebeurde dat met medewerking van Nederland en Curaçao.
Maar het FOL-verdrag heeft uitsluitend betrekking op drugsbestrijding. De Nederlandse regering legt in het nieuwe verslag niet uit onder welke afspraken andere Amerikaanse operaties vanaf Hato kunnen plaatsvinden.
De Curaçaose premier Gilmar Pisas heeft zich eerder uitgesproken voor voortzetting van de samenwerking. Volgens hem is de Amerikaanse aanwezigheid belangrijk voor de veiligheid van Curaçao en de bestrijding van drugssmokkel.
Parlementaire controle
De aangekondigde verlenging betekent nog niet dat de overeenkomst definitief is verlengd. Volgens de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen moet de regering haar voornemen ook schriftelijk melden aan de Staten van Curaçao en Aruba.
Binnen dertig dagen na de formele kennisgeving kunnen onder meer dertig leden van de Tweede Kamer of de Gevolmachtigde Minister van Curaçao verlangen dat de verlenging eerst parlementair wordt goedgekeurd.
Uit het verslag blijkt niet wanneer de Staten van Curaçao en Aruba over de voorgenomen verlenging zijn geïnformeerd.
