Vacatures blijven open, overheid houdt geld over maar mist capaciteit (3)
WILLEMSTAD - De overheid van Curaçao heeft in 2025 tientallen miljoenen minder uitgegeven aan personeel dan begroot, omdat het niet lukt om vacatures te vullen. Dat blijkt uit de financiële managementrapportage van het ministerie van Financiën. De lagere uitgaven leveren op papier een besparing op, maar zorgen in de praktijk voor druk op de dienstverlening en uitvoering van beleid.
Volgens de rapportage is in 2025 in totaal bijna 482 miljoen gulden uitgegeven aan personeelskosten. Dat is ruim 24 miljoen gulden minder dan de begrote 506 miljoen. De onderschrijding komt vrijwel volledig doordat geplande nieuwe aanstellingen uitblijven en de uitstroom van personeel hoger is dan de instroom.
Voltijdsfuncties
De begroting ging ervan uit dat de overheid haar capaciteit zou uitbreiden met 244 voltijdsfuncties. Dat aantal is bij lange na niet gehaald. In 2024 en 2025 gingen 114 ambtenaren met pensioen, terwijl de instroom van nieuw personeel achterbleef. Daardoor ontstond een negatief saldo tussen uitstroom en werving en bleven miljoenen aan loonkosten onbenut.
De problemen zijn zichtbaar bij meerdere diensten, maar vooral bij de douane. Daar was het plan om zestig nieuwe aspirant-douaniers op te leiden, verdeeld over twee opleidingsgroepen. Uiteindelijk wordt slechts één groep van 25 kandidaten opgeleid en start die pas in 2026. De tweede groep is voorlopig uitgesteld. Een groot deel van de kandidaten valt af bij antecedenten- en veiligheidsonderzoeken, waardoor het moeilijk is geschikte medewerkers te vinden.
Achterstand op de arbeidsmarkt
Volgens het ministerie kampt de overheid met een structurele achterstand op de arbeidsmarkt. Vooral voor specialistische functies is de concurrentie met de private sector en semipublieke organisaties groot. De overheid biedt vaak minder flexibele arbeidsvoorwaarden en kan niet altijd concurreren op salaris. Tegelijkertijd maken strenge integriteitseisen de vijver van geschikte kandidaten kleiner.
De personeelsproblemen hebben directe gevolgen voor burgers. Minder personeel betekent langere wachttijden bij vergunningen en diensten, minder controle en handhaving en vertraging bij projecten en beleidsuitvoering.
Ook de verbetering van het financieel beheer loopt vertraging op doordat er onvoldoende financieel personeel beschikbaar is om hervormingen door te voeren.
Maatregelen
Het ministerie werkt aan maatregelen om de trend te keren. Daarbij wordt gekeken naar modernisering van de salarisstructuur, betere secundaire arbeidsvoorwaarden en snellere wervingsprocedures. Het doel is om de overheid aantrekkelijker te maken als werkgever en cruciale functies alsnog te kunnen invullen.
Voor de begroting levert het tekort aan personeel op korte termijn een meevaller op van ruim 24 miljoen gulden. Op langere termijn kan het echter juist kostenverhogend werken als projecten vertragen, controles achterblijven en achterstanden oplopen.
In het volgende deel van deze serie staat het financieel beheer van de overheid centraal. Daarin wordt duidelijk waarom verbeterprogramma’s vertraging oplopen en welke risico’s dat met zich meebrengt voor de betrouwbaarheid van de overheidsfinanciën.
Straks deel 4 - Financieel beheer overheid zwak.
Daarna volgen in deze serie:
Deel 5 – CMC: structurele miljardenverplichting
Deel 6 – Studieleningen en afboekingen
Deel 7 – SEHOS en zorgschulden
Deel 8 – Staatsschuld en covidleningen
