Drugs, detentie en personeelstekorten centraal bij Justitieel Vierlandenoverleg op Curaçao

WILLEMSTAD – De ministers van Justitie van Curaçao, Aruba, Sint Maarten en Nederland komen van 1 tot en met 3 september op Curaçao bijeen voor het Justitieel Vierlandenoverleg (JVO). Achter de algemene formuleringen over ‘versterking van de samenwerking’ gaat een reeks concrete dossiers schuil waarop de vier landen eerder afspraken maakten en waarover nu voortgang moet worden geboekt.

Daarbij gaat het onder meer om personeelstekorten in de justitieketen, de situatie in de gevangenissen, de aanpak van drugs- en wapenhandel, jeugdcriminaliteit, forensische zorg en de uitwisseling van justitiële informatie tussen de landen.

Het laatste ministeriële JVO vond op 16 januari plaats op Sint Maarten. Verschillende onderwerpen werden toen doorgeschoven naar het volgende overleg, nu.

Tekorten in justitieketen

Een van de belangrijkste dossiers is de capaciteit van de justitiële organisaties. De vier landen hebben afgesproken beter in kaart te brengen waar tekorten zitten bij onder meer politie, gevangeniswezen, Openbaar Ministerie en andere onderdelen van de strafrechtketen.

Daarvoor wordt gewerkt aan een gezamenlijke inventarisatie van de zogenoemde disbalans in de justitieketen. Het probleem is dat versterking van bijvoorbeeld recherche en opsporing weinig effect heeft wanneer vervolgens onvoldoende capaciteit beschikbaar is voor vervolging, berechting of detentie.

Op Curaçao zal daarom onder meer duidelijk moeten worden hoe groot de personeelstekorten en andere capaciteitsproblemen daadwerkelijk zijn en welke maatregelen daartegen worden genomen.

Drugsroutes en ondermijnende criminaliteit

Ook de bestrijding van drugstransporten tussen Zuid-Amerika, het Caribisch gebied en Europa staat al langer op de agenda.

Tijdens een eerder JVO werd afgesproken de bestaande samenwerking tussen politie, douane, Kustwacht en andere diensten tegen drugstransporten te inventariseren en vervolgens te beoordelen of extra maatregelen nodig zijn.

Uit de openbare verslaglegging van het JVO van januari wordt echter niet duidelijk welke conclusie daaruit is getrokken. Daardoor ligt de vraag voor de hand of de samenwerking inmiddels is uitgebreid en welke concrete resultaten die heeft opgeleverd.

Nederland heeft daarnaast structureel geld beschikbaar gesteld voor de gezamenlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit in het Caribisch deel van het Koninkrijk.

Illegale vuurwapens

Naast drugs is ook de handel in illegale vuurwapens een belangrijk gezamenlijk veiligheidsprobleem.

De landen willen meer informatie delen over smokkelroutes en criminele netwerken. Met name de samenwerking tussen politie, recherche, douane en Kustwacht speelt daarbij een rol.

Voor Curaçao is daarbij relevant welke wapensmokkelroutes inmiddels in beeld zijn en of de samenwerking binnen het Koninkrijk daadwerkelijk heeft geleid tot meer inbeslagnames, onderzoeken of vervolgingen.

Gevangenissen en forensische zorg

Een ander terugkerend probleem is de detentiecapaciteit en de kwaliteit van gevangenissen binnen het Caribisch deel van het Koninkrijk.

De gezamenlijke Taskforce Detentie is eerder verlengd en kreeg opdracht verder te werken aan verbetering van de detentieomstandigheden en samenwerking tussen de landen.

Daarnaast bestaat al jaren een tekort aan gespecialiseerde forensische zorg voor verdachten en veroordeelden met ernstige psychiatrische problematiek. De landen willen lokale projectteams vormen en gezamenlijk zoeken naar oplossingen voor behandeling en begeleiding.

Tijdens het overleg op Curaçao moet blijken welke concrete stappen sinds januari zijn gezet.

Jeugdcriminaliteit

Curaçao speelt een belangrijke rol bij de ontwikkeling van een gezamenlijke aanpak van jeugdcriminaliteit binnen het Koninkrijk.

De vier landen hebben eerder ingestemd met een plan waarin preventie, alternatieve afdoening van lichte delicten, begeleiding van jongeren tot 23 jaar, gegevensregistratie en betere samenwerking tussen instellingen centraal staan.

Het overleg biedt Curaçao de gelegenheid om te laten zien hoe ver dat plan inmiddels is uitgewerkt en welke maatregelen daadwerkelijk worden uitgevoerd.

Gegevensuitwisseling

Ook de uitwisseling van persoonsgegevens en justitiële informatie blijft een knelpunt.

De landen willen de wetgeving beter op elkaar afstemmen zodat bijvoorbeeld informatie over strafrechtelijke veroordelingen makkelijker tussen de landen kan worden gedeeld.

Dat is onder meer van belang bij het afgeven van verklaringen omtrent het gedrag en bij onderzoeken waarbij verdachten of veroordeelden zich tussen de verschillende delen van het Koninkrijk verplaatsen.

Brandweersamenwerking

Een concreet besluit dat tijdens het overleg op Curaçao kan worden genomen, betreft de samenwerking tussen de brandweerkorpsen van de vier landen.

Tijdens het JVO van januari werd afgesproken een nieuwe samenwerkingsovereenkomst en een gezamenlijk secretariaat verder uit te werken. Daarover zou tijdens het eerstvolgende overleg opnieuw worden besloten.

Van overleg naar resultaten

Minister van Justitie Shalten Hato zit het overleg namens Curaçao voor. Het programma begint op 1 september met ambtelijke voorbereidingen. Op 2 september volgt een strategische bijeenkomst en op 3 september het ministeriële overleg.

De belangrijkste vraag zal daarbij niet zijn of de vier landen opnieuw verklaren beter te willen samenwerken, maar in hoeverre eerdere afspraken inmiddels daadwerkelijk zijn uitgevoerd.

Vooral op het gebied van capaciteit, drugsbestrijding, detentie, jeugdcriminaliteit en informatie-uitwisseling liggen al langer concrete toezeggingen. Het JVO op Curaçao moet duidelijk maken welke daarvan inmiddels tot aantoonbare resultaten hebben geleid.