WILLEMSTAD – Fundashon E Hende (FEH) heeft de Staten gevraagd een parlementaire enquête te beginnen naar Fundashon Kas Popular (FKP) en Fundashon Fiansa Popular (FFP). Volgens de stichting zijn er ernstige vragen over de bedrijfsvoering, de besteding van overheidsgeld en financiële vorderingen op bewoners van landswoningen. FEH vraagt daarnaast afzonderlijk onderzoek naar de mogelijke uitgifte van ongeveer 500 overheidsterreinen aan één gegadigde.
FEH heeft drie brieven gestuurd aan onder meer de Staten, de regering en de gouverneur. De stukken worden ook aangeboden aan de Algemene Rekenkamer en de Ombudsman. De stichting zegt met de brieven duidelijkheid te willen krijgen over de volkshuisvesting, het beheer en de verkoop van landswoningen en de uitgifte van overheidsgrond.
In het formele verzoek aan de Staten vraagt FEH om een parlementaire enquête naar FKP en FFP. Volgens de stichting is zo’n zwaar parlementair onderzoek nodig vanwege de mogelijke financiële schade voor burgers, risico’s voor de volkshuisvesting en wat FEH een tekort aan institutioneel toezicht noemt.
Twaalf miljoen gulden
Een van de onderwerpen waarop FEH de aandacht vestigt is een bedrag van twaalf miljoen gulden dat volgens de stichting door het Land beschikbaar wordt gesteld voor onderhoud van landswoningen en huursubsidie.
FEH stelt dat bewoners desondanks met huurverhogingen en andere betalingen worden geconfronteerd en dat veel volkswoningen niet of onvoldoende worden onderhouden. De stichting spreekt daarom van dubbele vorderingen en wil onderzocht zien hoe het overheidsgeld is besteed en welke bedragen daarnaast bij bewoners in rekening zijn gebracht.
De stichting gaat verder en stelt dat FKP en FFP bedragen hebben geïnd waarop zij volgens FEH geen recht hadden. Zo zouden klanten van FKP omzetbelasting met terugwerkende kracht tot het jaar 2000 hebben betaald. FEH zegt dat een uitspraak van het Hof uit 2023 die vordering heeft afgewezen en dat betrokken klanten daarom recht hebben op terugbetaling met rente.
FEH noemt daarnaast een zogenoemde gebruiksbelasting. Volgens de stichting heeft de Ontvanger bevestigd dat deze belasting niet rechtmatig is en dat het geïnde geld niet in de Landskas terechtkomt. FEH vraagt daarom om terugbetaling aan klanten van FKP en FFP.
Hypotheken en landswoningen
Ook de manier waarop landswoningen aan bewoners worden verkocht moet volgens FEH onderdeel worden van het onderzoek.
De stichting zegt dat bewoners in sommige gevallen zijn gedwongen om nieuwe hypotheken te tekenen waarin eerder opgelegde bedragen en schulden werden opgenomen. Ook zouden volgens FEH verkeerde rentetarieven, administratiekosten en bedragen voor meetkosten zijn berekend.
FEH stelt verder dat sommige landswoningen zonder de juiste rechtstitel zijn verkocht en dat woningen zelfs via Facebook te koop zouden zijn aangeboden. Ook zegt de stichting dat kopers in bepaalde gevallen tot contante betaling of het tekenen van nieuwe hypotheekovereenkomsten zouden zijn gedwongen.
Een ander geschil betreft verzekeringen die volgens FEH namens kopers van landswoningen bij Ennia zijn afgesloten. De stichting zegt dat bewoners jarenlang verzekeringspremies hebben betaald zonder de bijbehorende rekeningen of polissen te ontvangen.
FEH vindt dat de financiële gevolgen voor bewoners in kaart moeten worden gebracht en dat bedragen die volgens de stichting ten onrechte zijn geïnd, moeten worden terugbetaald.
Vijfhonderd percelen
Naast het onderzoek naar FKP en FFP vraagt FEH aandacht voor een afzonderlijk grondendossier.
Volgens de stichting moet worden vastgesteld of een voormalige VVRP-minister ongeveer 500 percelen aan één gegadigde heeft toegewezen. FEH zegt vooralsnog geen openbare aankondiging, aanbesteding, gepubliceerde selectiecriteria of motivering voor een één-op-ééntoewijzing te kennen. De stichting vraagt ook welke rol een publiek-private samenwerking, een PPP, daarbij heeft gespeeld.
FEH brengt die vragen in verband met het Didam-arrest, waarin regels zijn ontwikkeld voor de manier waarop overheden schaarse grond aan marktpartijen beschikbaar stellen. De stichting wil onder meer weten hoeveel percelen zijn uitgegeven, aan wie, onder welke voorwaarden en hoeveel woningen uiteindelijk zijn gebouwd.
Voor dit onderdeel vraagt FEH de Staten om een openbare hoorzitting. De Ombudsman zou volgens de stichting onderzoek moeten doen naar behoorlijk bestuur, de Algemene Rekenkamer naar rechtmatigheid en doelmatigheid en de regering zou alle besluiten rond de gronduitgifte moeten reconstrueren.
FEH wil ingrijpen
De stichting trekt in haar financiële brief een vergaande conclusie. Volgens FEH zijn FKP en FFP financieel en juridisch niet langer houdbaar en moeten de organisaties uiteindelijk plaatsmaken voor een nieuw en transparanter systeem van volkshuisvesting.
FEH heeft regering en Staten gevraagd binnen veertien dagen op de verschillende verzoeken te reageren.
