Curaçaose filmmakers onderzoeken toekomst van tambú en Caribische architectuur
AMSTERDAM – Hoe blijft het culturele erfgoed van Curaçao behouden in een samenleving die voortdurend verandert? Die vraag stond zaterdag centraal tijdens de vijfde editie van CineCarib NL in Amsterdam. Twee documentaires van Curaçaose makers, Kombiná van architect Lyongo Juliana en Forsa Ansestral van cultuuronderzoeker Gyoni Jamanika, lieten zien hoe architectuur en tambú bijdragen aan het behoud en de ontwikkeling van de Caribische identiteit.
De films werden vertoond in Ventilator Cinema aan de Overtoom in Amsterdam. Na afloop gaan de makers met elkaar in gesprek over het verleden, heden en de toekomst van cultureel erfgoed op de Caribische eilanden en binnen de diaspora in Nederland.
Tambú als levend erfgoed
De twintig minuten durende documentaire Forsa Ansestral uit 2026 volgt tambú-artiesten en ouderen uit Curaçao, Aruba, Bonaire en de Caribische gemeenschap in Nederland. Zij komen samen tijdens optredens, workshops en gesprekken over de betekenis van deze Afro-Caribische muzikale traditie.
De film laat zien hoe tambú, met wortels in het verzet tegen slavernij, van generatie op generatie wordt doorgegeven. Daarbij komen ook spanningen binnen de gemeenschap aan bod, onder meer over spiritualiteit, gender, modernisering en traditie.
Een belangrijke vraag is wie bepaalt wat authentieke tambú is en hoe deze culturele uitingsvorm zich in de toekomst mag ontwikkelen.
De documentaire is geregisseerd door de Curaçaose cultuuronderzoeker Gyoni Jamanika en geproduceerd door het collectief Sendebibu, in samenwerking met Museo di Tambú Shon Cola. Raydaniël Petroudis verzorgde de montage.
Het project beschouwt tambú niet alleen als muziek en dans, maar ook als een levend archief waarin herinneringen, kennis en ervaringen van voorouders bewaard blijven.
Architectuur van Curaçao
De tweede documentaire, Kombiná uit 2024, onderzoekt wat hedendaagse Caribische architectuur bijzonder maakt.
Architect Lyongo Juliana, geboren in Utrecht en opgegroeid op Curaçao, werkt al 25 jaar aan bouwprojecten in het Caribisch gebied en Nederland. Hij heeft architectenbureaus in Willemstad en Amsterdam en was onder meer betrokken bij het ontwerp van het Curaçao Medical Center.
In de 69 minuten durende documentaire onderzoekt Juliana hoe de architectuur van de eilanden wordt beïnvloed door klimaat, migratie, geschiedenis en lokale cultuur.
Volgens de filmmaker wordt Caribische architectuur vaak uitsluitend geassocieerd met traditionele gebouwen, zoals de kleurrijke gevels van Willemstad en de historische slavenhuisjes op Bonaire.
Maar die beelden vertellen slechts een deel van het verhaal. Met Kombiná, wat ‘gemengd’ betekent, wil Juliana laten zien hoe verschillende culturele invloeden samenkomen in hedendaagse gebouwen en stedelijke ontwikkeling.
Gesprek over culturele identiteit
Na de vertoningen namen Juliana, Jamanika en Petroudis deel aan een panelgesprek onder leiding van radiopresentator en cultuurproducent Angel Misier.
De discussie ging over de vraag hoe cultureel erfgoed kan worden beschermd zonder dat tradities en culturele uitingsvormen hun ruimte voor ontwikkeling verliezen.
De bijeenkomst werd georganiseerd door Caribbean Creativity en Africadelic, twee organisaties die Caribische en Afrikaanse films en culturele producties onder de aandacht brengen van het Nederlandse publiek.
