Zeeanemoon bij Curaçao jarenlang onderschat: dier is ‘s nachts drie keer makkelijker te zien
WILLEMSTAD - Onderzoekers hebben in het Caribisch gebied, waaronder Curaçao, ontdekt dat een ogenschijnlijk zeldzame zeeanemoon in werkelijkheid veel vaker voorkomt dan tot nu toe werd aangenomen. De soort, uit het geslacht Bunodeopsis, blijkt vooral overdag simpelweg over het hoofd te worden gezien. Uit nieuw onderzoek blijkt dat de dieren ’s nachts tot drie keer vaker worden waargenomen dan overdag, waardoor hun verspreiding en aantallen jarenlang structureel zijn onderschat.
Het onderzoek, gepubliceerd in Marine Ecology, brengt voor het eerst systematisch in kaart waar deze kleine zeeanemonen voorkomen in het tropisch noordwestelijk deel van de Atlantische Oceaan. Daarbij zijn vijf regio’s onderzocht, waaronder de zuidelijke Cariben met Curaçao. In totaal werden honderden exemplaren gevonden op tientallen locaties, vaak op plekken waar ze eerder nooit waren geregistreerd. Daarmee wordt het bekende verspreidingsgebied van de soort in één klap fors uitgebreid.
De verklaring voor die eerdere ‘onzichtbaarheid’ ligt in het gedrag van de dieren. Bunodeopsis is klein, ongeveer een centimeter groot, en trekt zich overdag samen, waardoor hij nauwelijks opvalt tussen zeegras. Pas na zonsondergang komen de anemonen volledig tot leven: ze ontvouwen zich, worden actief en zijn dan veel makkelijker te detecteren. Gestandaardiseerde tellingen laten zien dat de kans om ze waar te nemen ’s nachts ongeveer drie keer zo groot is als overdag.
Meten van biodiversiteit
Dat heeft directe gevolgen voor hoe wetenschappers biodiversiteit meten. Wat als zeldzaam werd beschouwd, blijkt in dit geval vooral slecht onderzocht. Volgens de onderzoekers is de lage aantallen in eerdere databanken waarschijnlijk geen weerspiegeling van de werkelijkheid, maar het resultaat van meetmethoden die geen rekening houden met nachtactieve soorten.
Naast de grotere verspreiding levert het onderzoek ook nieuwe inzichten op in het gedrag en de ecologische rol van de soort. Zo werden voor het eerst verschillende interacties met andere organismen waargenomen. In Puerto Rico werd een exemplaar gezien dat een vuurworm had gegeten, een prooi waarvan niet eerder bekend was dat deze op het menu stond.
Op Curaçao werd een nauwe associatie vastgesteld met de zeeslak Elysia crispata, die zich op hetzelfde zeegras ophield. En in Panama werd zelfs een aanval vastgelegd van een lintworm op een anemoon — een interactie die nog nooit eerder was beschreven.
Voortplanting
Ook op het gebied van voortplanting deden de onderzoekers een opvallende ontdekking. Naast bekende vormen van ongeslachtelijke voortplanting, zoals het afsplitsen van weefsel, werd voor het eerst een proces waargenomen waarbij het dier zich dwars doormidden splitst en beide delen uitgroeien tot een nieuw individu. Die reproductiestrategie kan verklaren waarom de anemonen lokaal in grote, genetisch identieke groepen voorkomen.
De combinatie van deze eigenschappen — nachtactiviteit, snelle ongeslachtelijke voortplanting en het vermogen om in dichte clusters te leven — wijst erop dat Bunodeopsis een grotere rol speelt in zeegras-ecosystemen dan tot nu toe werd aangenomen. Zeegrasvelden staan wereldwijd onder druk, ook in het Caribisch gebied, en het functioneren van deze ecosystemen hangt mede af van kleine, vaak over het hoofd geziene organismen zoals deze anemoon.
De studie leert daarmee een bredere les voor marien onderzoek: wie alleen overdag kijkt, ziet maar een deel van het ecosysteem. Door ook ’s nachts te meten, ontstaat een ander — en in dit geval aanzienlijk completer — beeld van het leven onder water.
