WILLEMSTAD – De verhoging van de AOV naar 1.000 gulden per maand kan zonder aanvullende maatregelen tot en met 2030 leiden tot een gezamenlijk tekort van ruim 492 miljoen gulden. De Sociaal-Economische Raad (SER) waarschuwt dat nog onvoldoende duidelijk is hoe de hogere AOV op langere termijn wordt betaald.
Uit berekeningen van de Sociale Verzekeringsbank die de SER in zijn advies opneemt, blijkt dat de AOV vanaf 2026 ieder jaar meer geld kost dan er volgens de huidige ramingen binnenkomt.
Voor 2026 komt het tekort uit op ruim 68 miljoen gulden. Daarna loopt het jaarlijkse tekort verder op: tot bijna 83 miljoen in 2027, ruim 98 miljoen in 2028, bijna 115 miljoen in 2029 en bijna 129 miljoen gulden in 2030.
Bij elkaar gaat het over die vijf jaar om bijna 493 miljoen gulden. Dat is het tekort dat ontstaat zonder aanvullende financieringsmaatregelen.
Dat betekent niet dat Curaçao in 2030 ineens een rekening van bijna een half miljard gulden moet betalen. Het bedrag laat zien hoeveel geld er over meerdere jaren tekortkomt als de verwachte inkomsten en uitgaven zich ontwikkelen zoals in de berekeningen en er niets extra’s wordt gedaan om het verschil op te vangen.
Hogere AOV kost jaarlijks ongeveer 50 miljoen extra
Een belangrijk deel van de hogere uitgaven komt door de verhoging van de volledige AOV van 862 naar 1.000 gulden per maand.
Volgens het regeringsdossier kost alleen die verhoging ongeveer 48 miljoen gulden extra in 2026. De jaarlijkse extra kosten lopen daarna geleidelijk op tot ruim 51 miljoen gulden in 2030.
De SER steunt de verhoging omdat ouderen daardoor meer inkomen krijgen, maar vindt dat een permanente verhoging ook een permanente financiering nodig heeft.
En juist daar zit volgens de raad het probleem.
Schommelfonds kan het niet vanzelf oplossen
Om tekorten bij sociale verzekeringen op te vangen bestaat het Schommelfonds. Dat fonds kan worden gezien als een gezamenlijke financiële buffer voor verschillende sociale verzekeringen.
Maar over hoeveel ruimte daarin de komende jaren beschikbaar is, bestaan verschillende berekeningen.
Het ministerie van Financiën en de Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten gebruiken verschillende uitgangspunten. Daardoor lopen hun ramingen zo sterk uiteen dat het moment waarop het beschikbare geld onvoldoende wordt, afhankelijk van de berekening ergens tussen 2027 en 2029 ligt.
De SER zegt daarom dat op dit moment niet betrouwbaar kan worden vastgesteld wanneer het Schommelfonds daadwerkelijk in de problemen komt. Eerst moeten de verschillende berekeningen naast elkaar worden gelegd en de verschillen worden verklaard.
Daar komt bij dat het Schommelfonds niet uitsluitend voor de AOV is bedoeld. Ook andere sociale fondsen kunnen er een beroep op doen.
De regering kan het fonds aanvullen met geld uit de Landsbegroting, maar ook daar waarschuwt de SER voor te veel optimisme. Dat er in toekomstige begrotingen een overschot wordt verwacht, betekent volgens de raad nog niet dat er structureel voldoende geld beschikbaar is voor de AOV.
Meerdere bronnen nodig
De SER pleit daarom voor een combinatie van maatregelen.
De overheid zou onder meer beter premies en belastingen moeten innen, informele arbeid moeten terugdringen zodat meer werknemers premies afdragen en voor een voorspelbare jaarlijkse bijdrage uit de Landsbegroting moeten zorgen.
Ook moet worden voorkomen dat de financiering van de AOV te afhankelijk wordt van één inkomstenbron, zoals toerisme.
Andere mogelijkheden, zoals hogere premies, hogere belastingen of opnieuw sleutelen aan de pensioenleeftijd, noemt de SER wel, maar daarover spreekt de raad zich in dit advies niet uit. Die maatregelen zijn niet voldoende onderzocht.
De boodschap van de SER is daarmee tweeledig: de verhoging van de AOV naar 1.000 gulden kan worden gehandhaafd, maar Curaçao heeft nog geen overtuigend antwoord op de vraag hoe die hogere uitkering ook over vijf, tien of twintig jaar wordt betaald.
De raad wil daarom dat de regering eerst een financieel plan presenteert waarin ook tegenvallers zijn doorgerekend.
