Trump slaat uitnodiging voor 250 jaar First Salute op Statia af
ORANJESTAD – De Amerikaanse president Donald Trump komt op 16 november niet naar Sint-Eustatius voor de herdenking van 250 jaar First Salute. Koning Willem-Alexander heeft Trump persoonlijk uitgenodigd, maar volgens de Nederlandse regering laat de agenda van de Amerikaanse president een bezoek aan Statia niet toe.
Dat schrijft staatssecretaris van Koninkrijksrelaties Eric van der Burg in een brief van 2 oktober aan de Tweede Kamer. De brief is gepubliceerd in aanloop naar de behandeling van de begroting voor Koninkrijksrelaties.
Volgens Van der Burg heeft Trump laten weten de uitnodiging te waarderen. In zijn reactie zou de Amerikaanse president ook zijn waardering hebben uitgesproken voor de historische banden tussen Nederland en de Verenigde Staten.
Wie namens de Verenigde Staten wel naar Sint-Eustatius komt, is nog niet bekend. De Amerikaanse ambassadeur is volgens de Kamerbrief van plan aanwezig te zijn. Koning Willem-Alexander, de Nederlandse premier en Van der Burg wonen de herdenking eveneens bij.
First Salute
Centraal staat de First Salute van 16 november 1776, een gebeurtenis die een bijzondere plaats inneemt in de geschiedenis van de betrekkingen tussen Nederland en de Verenigde Staten.
Het Amerikaanse schip Andrew Doria voer die dag de haven van Sint Eustatius binnen en bracht een saluut. Vanaf Fort Oranje werd het saluut beantwoord. Die gebeurtenis geldt als de eerste officiële groet door vertegenwoordigers van een buitenlandse mogendheid aan de vlag van de opstandige Amerikaanse koloniën.
Daarmee kreeg het kleine Sint Eustatius een prominente plaats in de ontstaansgeschiedenis van de Verenigde Staten.
In 2026 is het precies 250 jaar geleden dat de First Salute werd gebracht.
Motie uit 2018
De uitnodiging aan Trump komt voort uit een motie die al in 2018 in de Tweede Kamer werd ingediend door toenmalig VVD-Kamerlid André Bosman en SP-Kamerlid Ronald van Raak.
Zij riepen de Nederlandse regering op om bij het 250-jarig bestaan van de betrekkingen tussen Nederland en de Verenigde Staten stil te staan en daarvoor de staatshoofden van beide landen uit te nodigen.
Aan dat verzoek heeft de regering nu uitvoering gegeven. Willem-Alexander heeft Trump persoonlijk benaderd, maar de Amerikaanse president heeft de uitnodiging afgeslagen vanwege zijn agenda.
Statia zelf centraal
De herdenking moet volgens het kabinet niet uitsluitend draaien om de relatie tussen Nederland en de Verenigde Staten.
Tijdens Statia Day wordt ook uitgebreid aandacht besteed aan de geschiedenis, identiteit en cultuur van Sint-Eustatius zelf.
Dat is relevant omdat de First Salute onderdeel is van een veel bredere geschiedenis van het eiland. Sint Eustatius was in de achttiende eeuw een belangrijk internationaal koloniaal handelscentrum. De economische bloei van het eiland was tegelijkertijd verweven met kolonialisme en slavernij.
De jubileumherdenking op 16 november krijgt daarmee verschillende historische lagen: de Amerikaanse onafhankelijkheidsstrijd, de eeuwenoude banden tussen Nederland en de Verenigde Staten én de eigen koloniale geschiedenis van Sint-Eustatius.
Wie de Amerikaanse regering uiteindelijk tijdens de herdenking vertegenwoordigt, moet nog worden bekendgemaakt.
