Alliance wil viering First Salute van Sint Eustatius naar Den Haag verplaatsen
ORANJESTAD – De St. Eustatius Afrikan Burial Ground Alliance wil dat de viering van 250 jaar First Salute op 16 november wordt verplaatst naar Den Haag. De organisatie heeft daarvoor een petitie gelanceerd. Volgens voorzitter Kenneth Cuvalay staat bij de viering van de Amerikaanse onafhankelijkheid onvoldoende centraal dat de tot slaaf gemaakte bevolking van Sint Eustatius destijds zelf niet vrij was.
Op 16 november 1776 liet gouverneur Johannes de Graaff vanaf Fort Oranje het saluut van een Amerikaans schip beantwoorden. Die kanonschoten gingen de geschiedenis in als de First Salute en worden gezien als een vroege erkenning van de Amerikaanse onafhankelijkheid. Sint Eustatius stond toen onder Nederlands koloniaal bewind. De Graaff was zelf slavenhouder.
De Alliance vindt dat de jubileumviering onvoldoende rekening houdt met die geschiedenis. De organisatie verwijst naar de excuses die de Nederlandse regering in 2022 en koning Willem-Alexander in 2023 aanboden voor het slavernijverleden.
“Onze voorouders werden verhandeld als vee en in boeien geslagen. Ineens is dat vergeten?”, zegt Cuvalay. Volgens hem past het niet om de historische banden tussen Nederland en de Verenigde Staten op het eiland te vieren zonder voldoende aandacht voor de mensen die daar in slavernij leefden.
Statia Day
De First Salute wordt jaarlijks herdacht op Statia Day. Volgens de Alliance hebben eilandbewoners die dag in de loop der jaren ook vormgegeven als een viering van hun eigen Afrikaans-Caribische cultuur. De organisatie vindt dat die lokale betekenis bij het internationale jubileum naar de achtergrond verdwijnt.
De oproep tot een grote viering kwam in 2018 van toenmalige Tweede Kamerleden Ronald van Raak en André Bosman. Zij vroegen de regering om samen met Sint Eustatius en de Verenigde Staten een bijeenkomst op Fort Oranje voor te bereiden, bij voorkeur met beide staatshoofden. In hun motie vroegen zij nadrukkelijk ook rekening te houden met de “duistere kanten van ons gedeelde verleden”.
Volgens de Alliance is van de toegezegde aandacht voor de geschiedenis van de Afrikaans-Caribische bevolking nog te weinig zichtbaar.
Kritiek op besteding geld
De organisatie stelt daarnaast vragen over de financiering en de betrokkenheid van bewoners bij de besluitvorming. Volgens de Alliance worden middelen uit de Regio Deal gekoppeld aan de viering. Hoe die koppeling precies zou werken, wordt in het persbericht niet toegelicht.
Verplaatsing naar Den Haag zou volgens de organisatie reis- en verblijfskosten besparen. De Alliance zet de uitgaven voor het jubileum af tegen de financiering van de herbegrafenis van 69 mensen van Afrikaanse afkomst, wier stoffelijke resten in 2021 op het eiland zijn opgegraven. Volgens de organisatie moet de commissie die deze herbegrafenis voorbereidt daarvoor via fondsaanvragen geld bijeenbrengen.
Met de petitie wil de Alliance bereiken dat de internationale bijeenkomst in Den Haag plaatsvindt en Statia Day op het eiland in het teken staat van de lokale bevolking en haar geschiedenis. Hoeveel inwoners die oproep ondersteunen, blijkt niet uit het persbericht. Een reactie van de Nederlandse regering en het eilandsbestuur op het verzoek is daarin niet opgenomen.
