Dansen met de koning en een punt op het WK: perschef zag Curaçao’s avontuur van dichtbij

Van een open bus door Willemstad tot een kleedkamerfeest met de koning en koningin, van een pijnlijke 7-1 tegen Duitsland tot het historische eerste WK-punt tegen Ecuador. Perschef Vincent Schildkamp maakte Curaçao’s eerste wereldkampioenschap van heel dichtbij mee. Een avontuur dat begon in pure euforie en eindigde met het plotselinge gevoel dat iemand de stekker eruit trok.

Nog voordat Curaçao ook maar één minuut op het wereldkampioenschap had gespeeld, voelde het op het eiland al alsof de ploeg kampioen was geworden.

De laatste oefenwedstrijd tegen Aruba eindigde in een overtuigende 4-0. Daarna werden de spelers vanuit het stadion naar een podium gebracht, nauwelijks zeshonderd meter verderop. Toch deed de open bus anderhalf uur over die korte afstand. Langs de route stonden volgens Vincent Schildkamp ongeveer tienduizend mensen.

De spelers werden toegejuicht alsof zij het wereldkampioenschap al hadden gewonnen. Voor Schildkamp waren die vijf dagen op Curaçao een van de bijzonderste onderdelen van het hele avontuur. Het eiland vierde niet alleen een voetbalzege, maar vooral het onwaarschijnlijke feit dat het kleinste land ooit op een WK stond.

Daarna vertrok de ploeg naar de Verenigde Staten. De tegenstanders in de groepsfase waren Duitsland, Ecuador en Ivoorkust. De euforie maakte plaats voor de werkelijkheid van het hoogste voetbalniveau.

Veertig minuten hoop tegen Duitsland

Voor de eerste wedstrijd, tegen Duitsland, draaide de discussie vooral om de tactiek. Moest Curaçao met vier verdedigers spelen, of met vijf? Hoe kon de ploeg de ruimtes zo klein mogelijk houden zonder zelf helemaal niet meer aan voetballen toe te komen?

Schildkamp zat op de tribune, schuin achter de dug-out, tussen familieleden en directe vrienden van de spelers. Ook Cor Pot zat in die omgeving.

Curaçao hield zich volgens hem ongeveer veertig minuten behoorlijk staande. De ploeg bleef compact en wist af en toe zelfs aardig mee te voetballen. Toen Livano Comenencia de gelijkmaker maakte, ontplofte het Curaçaose vak.

Familieleden en vrienden vielen letterlijk over elkaar heen van blijdschap. Even leek Duitsland de controle kwijt. Curaçao had niet alleen gescoord op een WK, maar stond op dat moment ook gelijk tegen een van de grootste voetballanden ter wereld.

Dat gevoel duurde niet lang.

Duitsland maakte de 2-1 en kort daarna de 3-1. Schildkamp vreesde op de tribune dat het volledig uit de hand zou lopen. Hij dacht zelfs aan een uitslag van acht of negen tegen één. Uiteindelijk bleef het bij 7-1.

In Nederland riep de nederlaag scherpe reacties op. Er werd gezegd dat Curaçao te open had gespeeld en te veel vanuit de feeststemming naar het toernooi was gegaan. De ploeg werd bovendien vergeleken met Kaapverdië, dat op het WK beter in staat leek een sterkere tegenstander defensief te bestrijden.

Schildkamp begreep de kritiek, maar wees ook op de enorme krachtsverhoudingen. Duitsland vertegenwoordigde volgens hem een spelerswaarde van bijna een miljard euro, tegenover ongeveer 25 miljoen euro voor Curaçao. Bovendien waren veel Curaçaose internationals bij hun club geen vaste basisspeler. Dat gebrek aan wedstrijdritme woog extra zwaar in de Amerikaanse hitte.

Toch zag hij ook het dilemma. Met acht of negen spelers voor het eigen doel had Curaçao misschien minder doelpunten tegen gekregen, maar wellicht ook nooit zelf gescoord. Nu stond tegenover de zware nederlaag ten minste dat historische doelpunt.

Op Curaçao zelf leefde daarom niet alleen de 7-1. De berichten die de ploeg vanaf het eiland bereikten, gingen vooral over trots op de treffer van Comenencia.

Het antwoord tegen Ecuador

Binnen de technische staf was na Duitsland wel duidelijk dat het tegen Ecuador compacter moest. Opnieuw ging het over vier of vijf verdedigers, over de afstanden tussen de linies en over de vraag hoe Curaçao zich beter kon beschermen.

Dat lukte.

Tegen Ecuador bleef het 0-0. Curaçao pakte daarmee het eerste punt uit zijn WK-geschiedenis. De keeper groeide uit tot de grote held van de avond en werd uitgeroepen tot man van de wedstrijd.

De internationale aandacht explodeerde. Volgens Schildkamp steeg het aantal volgers van de doelman in ongeveer 24 uur van 93.000 naar 1,7 miljoen. Zelf ontving hij in diezelfde periode rond de veertig interviewverzoeken.

De BBC meldde zich, net als La Gazzetta dello Sport en tal van andere grote media. Voor spelers die niet gewend waren dagelijks door de internationale pers te worden gevolgd, was dat een nieuwe ervaring. Ineens moesten zij niet alleen een topprestatie verwerken, maar ook bepalen welke interviews ze wel en niet konden doen.

Tegelijk moest de keeper zijn hoofd alweer leegmaken. Enkele dagen later wachtte de laatste groepswedstrijd tegen Ivoorkust.

Koning en koningin dansen mee

Na het gelijkspel met Ecuador kreeg de ploeg in de kleedkamer bezoek van de koning en koningin. Vooraf was dat bezoek strak georganiseerd.

Er golden volgens Schildkamp twee belangrijke voorwaarden. Alle spelers moesten hun kleren aanhebben en het bezoek mocht maximaal twaalf minuten duren, omdat daarna de protocollen van wereldvoetbalbond FIFA verder moesten worden afgewerkt.

Schildkamp verwachtte daarom een formeel bezoek: handen schudden, enkele woorden, misschien een foto en daarna weer vertrekken.

Maar toen de kleedkamerdeur openging, stond de muziek keihard. De vreugde over het historische punt was nog volop aanwezig. De koning en koningin gingen direct mee in de sfeer. Ze begonnen spontaan te dansen, feliciteerden de spelers, maakten kennis en spraken met hen over de wedstrijd.

Schildkamp stond op de achtergrond te filmen. Mensen van de Rijksvoorlichtingsdienst begeleidden het bezoek, maar volgens hem verliep alles opvallend soepel.

Het bijzondere was juist dat niemand op een camera wachtte voordat het feest begon. Het was niet in scène gezet en er werd niet eerst gezocht naar de beste positie voor de beelden.

“Het was puur spontaan”, zei Schildkamp daar later over.

Tijdens het bezoek riepen spelers ook om een bonus voor het behaalde punt. De koning verwees daarvoor snel naar de mensen die daar werkelijk over gingen. In de buurt stonden onder anderen de bondsvoorzitter en volgens Schildkamp ook de Curaçaose minister-president. De bondsvoorzitter zou vooral wat ongemakkelijk hebben gelachen.

Een extra premie voor het punt kwam er voor zover Schildkamp wist niet. Er lag wel een financiële beloning klaar voor het bereiken van de volgende ronde.

Eén punt maakte het toernooi geslaagd

Vooraf had Schildkamp zelf soms gevreesd dat Curaçao misschien zonder doelpunt en zonder punt naar huis zou gaan. Dat gebeurde niet.

De treffer tegen Duitsland en vooral het gelijkspel met Ecuador gaven het toernooi betekenis. Het historische karakter zat al in de kwalificatie, maar door ook op het WK zelf iets tastbaars te bereiken, kreeg het avontuur extra glans.

Schildkamp plaatste de prestaties in een breder perspectief. Afrikaanse landen werden veertig jaar geleden bij hun eerste deelnames ook geregeld met grote cijfers verslagen. Pas na meerdere toernooien leerden zij omgaan met het niveau, de druk en de omstandigheden.

Voor Curaçao is zo’n ontwikkeling door de kleine bevolking en beperkte spelersbasis moeilijker. Maar ook deze ploeg moest volgens hem eerst meemaken wat een WK werkelijk vraagt. Dat leer je niet volledig uit analyses, oefenwedstrijden of verhalen van anderen.

Je moet de hitte voelen, de internationale druk ervaren en ontdekken hoe weinig ruimte een tegenstander van wereldniveau laat.

Na Ivoorkust viel alles stil

De laatste groepswedstrijd tegen Ivoorkust ging verloren. Op die nederlaag viel volgens Schildkamp weinig af te dingen. Ivoorkust was de betere ploeg en Curaçao werd uitgeschakeld.

Toch ontstond er teleurstelling.

Iedereen wist vooraf dat het bereiken van de knock-outfase bijzonder moeilijk zou worden. Maar zodra uitschakeling definitief is, blijkt rationele voorbereiding niet voldoende om het gevoel weg te nemen.

Na weken van spanning en adrenaline kwam er plotseling leegte. De spelers en begeleiders waren bovendien uitgeput. Na de wedstrijd ging de groep vrijwel direct naar het vliegveld om terug te keren naar het basiskamp in Florida.

Een dag later duurde het programma nog even voort, maar feitelijk was het voorbij.

Schildkamp omschreef het als een groep die lange tijd volledig vol energie zit, waarna iemand ineens de stekker eruit trekt. Alles loopt in één keer leeg. De wedstrijden, de voorbereiding, de media-aandacht en het leven van hotel naar stadion houden abrupt op.

Juist dat abrupte einde maakte indruk op hem. Hij zou het zonder aarzelen opnieuw willen meemaken.

Voetbal is minder ingewikkeld dan gedacht

Schildkamp hield aan het toernooi ook een ander inzicht over: buitenstaanders maken voetbal vaak veel ingewikkelder dan het binnen de kleedkamer werkelijk is.

Analisten bespreken formaties, psychologische processen en tactische details soms urenlang. Maar in de praktijk zijn de boodschappen tijdens een rustbespreking vaak eenvoudig.

Ook bij een achterstand van 3-1 tegen Duitsland komt er niet noodzakelijk een briljante toespraak waarmee een wedstrijd volledig wordt omgedraaid. Vaak gaat het om scherper zijn, beter aansluiten en enkele meters anders staan.

Voor de wedstrijd tegen Ivoorkust zag Schildkamp hoe de tegenstander een buitenspeler wisselde voor een middenvelder. Hij verwachtte een uitgebreide tactische uiteenzetting op het bord. Uiteindelijk kwam de instructie neer op een eenvoudige verschuiving van ongeveer tien meter.

“Wij maken het vaak heel ingewikkeld”, concludeerde hij.

De basisprincipes blijven hetzelfde: afstanden bewaken, duels winnen, elkaar helpen en op het juiste moment bewegen.

Een vriendelijke Rüdiger en geen WK-tatoeage

Naast alle grote emoties waren er ook kleine ontmoetingen die Schildkamp bijbleven.

Na de wedstrijd tegen Duitsland sprak hij enige tijd met Antonio Rüdiger. De Duitse verdediger, op het veld bekend om zijn felle uitstraling, bleek volgens Schildkamp juist een vriendelijke en toegankelijke man.

En hoewel sporters na een uitzonderlijk toernooi soms een tatoeage of ander permanent aandenken nemen, voelde Schildkamp daar niets voor. Geen wereldbeker op zijn kuit en geen ander zichtbaar monument aan de reis.

Dat bleek ook niet nodig.

De herinneringen waren groot genoeg: de open bus op Curaçao, het doelpunt tegen Duitsland, het punt tegen Ecuador, de internationale mediastorm, het spontane dansen in de kleedkamer en de stilte nadat het avontuur plotseling voorbij was.

Voor Curaçao was het de eerste keer op een WK. Voor Vincent Schildkamp was het een blik achter de schermen van een ervaring die veel groter bleek dan drie voetbalwedstrijden.