WILLEMSTAD – Charles Cooper verdedigt de bouw van The Pyrmont Hotel in de Penstraat met de stelling dat het Eilandelijk Ontwikkelingsplan (EOP) het gebied heeft aangewezen als toeristisch gebied. Die bewering klopt niet voor het terrein waarop het hotel wordt gebouwd.
Uit de rechterlijke uitspraak over precies dit project blijkt dat het grootste deel van het perceel de bestemming ‘Stedelijk Woongebied’ heeft. Het overige deel valt onder ‘Binnenstad’. Cooper kan geen EOP-kaart, artikel of wijzigingsbesluit aanwijzen waaruit blijkt dat het Pyrmont-terrein de bestemming ‘Toeristisch gebied’ heeft.
Cooper reageerde maandag op de demonstratie van zondag in de Penstraat tegen grote toeristische bouwprojecten. Op Facebook schrijft hij dat ongeveer 25 mensen bij The Pyrmont demonstreerden en voegt daar direct aan toe: “E EOP ta denominá e area aki komo area Turistiko”, het EOP bestempelt dit gebied als toeristisch gebied.
Daarmee gebruikt Cooper de vermeende bestemming van het terrein als argument tegen de bezwaren van de demonstranten. Vervolgens publiceert hij een lange tijdlijn van de ontwikkeling van Pen Resort, vanaf 2003 tot nu. Zijn conclusie: het is eerder een schande dat een dergelijk project meer dan twintig jaar nodig heeft gehad om gerealiseerd te worden.
Maar juist het EOP waarop Cooper zich beroept, spreekt zijn eerste bewering tegen.
Rechter stelde bestemming expliciet vast
Dat is geen kwestie van interpretatie van een oude, moeilijk leesbare bestemmingskaart. De bestemming van het terrein is in 2023 expliciet vastgesteld door het Gerecht in Eerste Aanleg in de zaak die drie omwonenden aanspanden tegen de bouwvergunning voor Pen Resort, zoals het project toen nog werd genoemd.
De rechter schrijft dat het grootste gedeelte van het perceel de bestemming ‘Stedelijk Woongebied’ heeft. Het gedeelte dat aan Pietermaai grenst, heeft de bestemming ‘Binnenstad’. Kas di Pueblo staat op het deel met de bestemming Stedelijk Woongebied; Cerro Bonito op het gedeelte Binnenstad.
De formele EOP-bestemming ‘Toeristisch gebied’ wordt voor het projectterrein nergens genoemd.
Dat maakt de stellige formulering van Cooper opmerkelijk. Niet alleen omdat hij jarenlang minister van Vervoer, Verkeer en Ruimtelijke Planning (VVRP) is, maar vooral omdat zijn eigen ministerie over precies die bestemming al tegenover de rechter verantwoording heeft moeten afleggen.
Acht meter werd twintig
Dat geschil ging over de hoogte van het hotel. Voor het gedeelte in Stedelijk Woongebied gold een maximale bouwhoogte van acht meter. Het hoogste deel van het geplande hotel komt volgens de bouwplannen op twintig meter. Afwijken van die acht meter is mogelijk, maar dan moet de minister de verschillende belangen zorgvuldig tegen elkaar afwegen en motiveren waarom zo’n afwijking gerechtvaardigd is.
Dat had VVRP volgens de rechter niet voldoende gedaan.
Op 1 november 2023 vernietigde het Gerecht daarom de door Cooper verleende bouwvergunning. De rechter kon uit het besluit niet opmaken welk belang Pen Resort volgens de minister had bij de forse afwijking van de maximale bouwhoogte, noch hoe de belangen van de direct omwonenden waren meegewogen.
Het hotel werd daarmee niet verboden. De rechter gaf de minister opdracht een nieuw besluit te nemen en de belangenafweging wél deugdelijk te motiveren.
Cooper tekende vervolgens op 28 november 2023 (!) een nieuwe bouwvergunning. VVRP-jurist Giselle Hollander verklaarde destijds dat de eerdere motivering van de minister “kort door de bocht” en juridisch onvoldoende was geweest en daarom was aangevuld. Ook zij sprak daarbij expliciet over bouwen “in stedelijk woongebied”.
Juist Cooper kan dus moeilijk onbekend zijn geweest met de officiële bestemming van het terrein.
Toerisme is iets anders dan ‘toeristisch gebied’
Dat in en rond Pietermaai toeristische ontwikkeling wordt toegestaan of zelfs wordt gestimuleerd, verandert de formele bestemming niet.
VVRP’s eigen Stedenbouwkundig Plan Pietermaai Smal maakt dat onderscheid duidelijk. Het plan beschrijft toerisme als een belangrijke economische functie en ziet langs de kust mogelijkheden voor onder meer restaurants en stadshotels. Tegelijkertijd wordt nadrukkelijk gesproken over het behouden en uitbreiden van de woonfunctie en het beschermen van de historische stedenbouwkundige structuur.
In het plan staat zelfs dat de woonfunctie van essentieel belang is voor de levendigheid en sociale controle in de wijk. Toeristische potentie hebben is planologisch dus iets anders dan de formele EOP-bestemming ‘Toeristisch gebied’ hebben.
Precies dat onderscheid laat Cooper in zijn Facebookbericht weg.
Verantwoordelijkheid ligt ook bij overheid
Ook zijn voorstelling dat vooral het lange verzet tegen het project een schande zou zijn, behoeft daardoor nuance.
Een deel van de vertraging rond Pen Resort komt niet voort uit demonstraties of bezwaren van bewoners, maar uit de manier waarop het project en de vergunningverlening door de jaren heen veranderden. In 2023 moest de rechter zelfs ingrijpen omdat de door Coopers eigen ministerie verleende bouwvergunning onvoldoende was gemotiveerd.
Dat recht van omwonenden om tegen een vergunning op te komen, werd door de rechter bovendien inhoudelijk gehonoreerd. De minister kreeg de opdracht zijn werk opnieuw te doen.
Tegen die achtergrond is het opvallend dat Cooper de huidige demonstranten nu tegemoet treedt met juist een beroep op het EOP.
Want over één punt laat de rechterlijke uitspraak weinig ruimte voor discussie: The Pyrmont wordt niet gebouwd op een perceel dat volgens het EOP simpelweg de bestemming ‘Toeristisch gebied’ heeft.
Het grootste deel is Stedelijk Woongebied. Een ander gedeelte is Binnenstad. En het document waarmee Cooper het tegendeel kan aantonen, heeft hij niet.
