Oproep op Dag Inheemse Volkeren: behandel inheems erfgoed als levende cultuur
WILLEMSTAD – Inheemse volken in het Caribisch gebied moeten niet alleen worden herinnerd als de eerste bewoners van de eilanden, maar ook worden erkend als levende gemeenschappen met kennis en tradities die nog altijd relevant zijn. Die boodschap brengt Caribbean Heritage Consultants (CHC) vandaag naar voren vanwege de Internationale Dag van de Inheemse Volkeren.
Volgens de erfgoedorganisatie bestaat nog te vaak het beeld dat de inheemse geschiedenis van het Caribisch gebied vooral thuishoort in musea, archeologische opgravingen en geschiedenisboeken. Daarmee wordt volgens CHC voorbijgegaan aan gemeenschappen die hun cultuur en identiteit tot op de dag van vandaag in stand houden.
De organisatie wijst onder meer op de Caribbean Amerindian Development Organization (CADO), die zich inzet voor de belangen en zichtbaarheid van inheemse gemeenschappen in het Caribisch gebied.
Kennis leeft voort
CHC benadrukt dat de invloed van de eerste bewoners nog op veel plaatsen in het dagelijks leven is terug te vinden. Hun kennis van zee, bossen, rivieren, landbouwgewassen, medicinale planten, weersomstandigheden en seizoenen heeft volgens de organisatie eeuwenlang bijgedragen aan de manier waarop mensen in het Caribisch gebied met hun omgeving omgaan.
Ook in plaatsnamen, talen en voedseltradities zijn inheemse invloeden blijven bestaan.
Juist die kennis verdient volgens CHC opnieuw aandacht nu Caribische eilanden te maken krijgen met klimaatverandering, aantasting van ecosystemen en andere milieuproblemen. Traditionele kennis over het landschap en het gebruik van natuurlijke hulpbronnen kan daarbij volgens de organisatie nog steeds betekenis hebben.
Niet verdwenen
De organisatie wijst erop dat kolonisatie, geweld, gedwongen verplaatsing en het verdwijnen van inheemse groepen uit officiële geschiedschrijving niet betekenen dat hun cultuur volledig is verdwenen.
Volgens CHC is juist het idee dat de inheemse bevolking van het Caribisch gebied alleen tot het verleden behoort een hardnekkige misvatting. Inheemse identiteit en tradities leven nog voort in gemeenschappen, familiegeschiedenissen, landschappen en gebruiken verspreid over de regio.
Voor Curaçao sluit die boodschap aan bij de groeiende aandacht voor de geschiedenis van de oorspronkelijke bewoners. Archeologisch onderzoek heeft inmiddels aangetoond dat mensen het eiland al ongeveer 5.700 jaar geleden gebruikten. Die vroege bewoningsgeschiedenis is de afgelopen jaren op Curaçao uitgebreid onderzocht en beschreven.
Meer dan herdenken
CHC vindt dat 9 augustus daarom niet alleen een dag moet zijn om terug te kijken. De organisatie roept op tot respect, samenwerking en daadwerkelijke betrokkenheid van inheemse gemeenschappen bij beslissingen over de toekomst van het Caribisch gebied.
Daarmee verschuift de boodschap van herdenken naar erkenning: de oorspronkelijke bewoners hebben niet alleen bijgedragen aan de vorming van het huidige Caribisch gebied, maar hun nakomelingen, kennis en culturele tradities maken er volgens CHC nog steeds deel van uit.
