Buskabaai maakt niet inzichtelijk of sanering grond Asfaltmeer geschikt maakt voor economische ontwikkeling
WILLEMSTAD – Buskabaai maakt de technische onderbouwing van de sanering van het voormalige asfaltmeer niet openbaar. Daardoor is niet onafhankelijk te controleren aan welke eindkwaliteit het terrein wordt gesaneerd en of de gekozen werkwijze de grond geschikt maakt voor de maritieme en industriële activiteiten die er in de toekomst moeten plaatsvinden. Directeur Ramses Martina zegt dat onderzoeken naar de sanering bestaan, maar voelt zich niet geroepen die met de pers te delen.
Dat is van belang omdat de sanering uiteindelijk grond moet opleveren die opnieuw economisch kan worden gebruikt. Voor het gebied bestaan plannen voor onder meer scheepsreparatie, offshore dienstverlening, logistiek en andere industriële activiteiten.
Tegelijkertijd heeft Buskabaai in het Jaarverslag 2025 de raming van de resterende saneringskosten aanzienlijk naar beneden bijgesteld. De voorziening daalde van ongeveer bijna zestien miljoen naar ongeveer acht miljoen gulden.
Puin in plaats van diabaas
Een belangrijke oorzaak daarvan is een wijziging in de manier waarop het terrein wordt aangevuld nadat asfalt en vervuild materiaal zijn verwijderd.
Volgens het jaarverslag heeft het management op basis van ervaringen tijdens de eigen saneringswerkzaamheden vastgesteld dat een aanzienlijk groter deel van de resterende aanvulling kan worden uitgevoerd met schoon puin. Daardoor hoeft minder aangekochte diabaas te worden gebruikt. De wijziging maakt de resterende sanering miljoenen goedkoper.
Martina heeft tegenover Curaçao.nu gezegd dat de gekozen werkwijze technisch is onderzocht en daarbij verwezen naar externe deskundigheid. Maar Buskabaai stelt de onderliggende rapportages niet beschikbaar. Volgens de directeur is hij verantwoording verschuldigd aan onder meer de accountant, Raad van Commissarissen en Algemene Vergadering van Aandeelhouders en niet aan de pers.
Voor sommige documenten bood Martina tijdens het gesprek inzage aan, maar zonder dat deze konden worden meegenomen of gekopieerd. Hij verwees daarbij ook naar geheimhoudingsafspraken, zogenoemde NDA’s.
Eindnorm niet controleerbaar
Daarmee kan Curaçao.nu niet controleren welke milieutechnische criteria worden gehanteerd om vast te stellen dat een deel van het terrein voldoende is gesaneerd.
Dat het gebruikte puin als ‘schoon’ wordt aangemerkt, geeft daarover op zichzelf geen uitsluitsel. Voor economische herontwikkeling moet niet alleen duidelijk zijn dat aangevoerd materiaal aan bepaalde milieueisen voldoet. Ook moet worden vastgesteld welke verontreiniging na de sanering in bodem en grondwater achterblijft en of die verenigbaar is met het toekomstige gebruik.
Daarnaast speelt de civieltechnische kwaliteit van de ondergrond een rol. Terreinen waarop wegen, bedrijfsgebouwen, zware installaties of havenactiviteiten worden voorzien, moeten onder meer voldoende draagkracht en stabiliteit hebben.
Een sanering hoeft bovendien niet automatisch te betekenen dat grond voor ieder gebruik geschikt wordt. Bij bodemsanering kan de vereiste eindkwaliteit afhankelijk zijn van de toekomstige bestemming van het terrein.
Wie controleert Buskabaai?
De kwestie roept daarmee ook vragen op over het toezicht. Martina wijst erop dat Buskabaai verantwoording aflegt aan zijn accountant, de Raad van Commissarissen en de aandeelhouder.
Niet duidelijk is of de Raad van Commissarissen de technische onderzoeken heeft beoordeeld voordat met de gewijzigde saneringsaanpak werd gewerkt en de saneringsvoorziening met miljoenen werd verlaagd. Evenmin is duidelijk of de RvC daarbij beschikte over onafhankelijke deskundigheid op het gebied van bodem- en milieusanering.
Ook is niet publiek bekend welke technische documentatie de accountant heeft gebruikt bij de beoordeling van de nieuwe raming van de saneringsverplichting.
Die vragen zijn extra relevant omdat het toezicht op Buskabaai de afgelopen periode niet volledig was bezet. De vennootschap behoort drie commissarissen te hebben met financiële, juridische en technisch-commerciële expertise, maar heeft maar één commissarispositie bezet.
Van afvalprobleem naar economische grond
De sanering van het asfaltmeer heeft daarmee twee kanten. Buskabaai moet een historische milieu-erfenis verwerken, maar creëert tegelijkertijd grond die economische waarde moet krijgen.
Naarmate meer delen van het voormalige asfaltmeer worden opgevuld, wordt daarom niet alleen de vraag belangrijk hoeveel asfalt is verwijderd en hoeveel de sanering kost, maar ook wat uiteindelijk met de teruggewonnen grond kan worden gedaan.
Om dat onafhankelijk te kunnen vaststellen zijn onder meer de saneringsdoelstellingen, bodem- en grondwatermetingen, acceptatiecriteria voor het gebruikte puin en verificatieonderzoek van afgeronde terreindelen nodig.
Buskabaai zegt over dergelijke technische documentatie te beschikken, maar wil die niet openbaar maken.
Daardoor blijft vooralsnog één essentiële vraag buiten publieke controle: wordt het voormalige asfaltmeer alleen goedkoper opgevuld, of wordt aantoonbaar grond gecreëerd die veilig en technisch geschikt is voor de economische ontwikkeling die Curaçao er voor ogen heeft?
